Strategisch beleidsplan 2015-2019
Op het Scala College ontplooien leerlingen en medewerkers zich met accent op talent
Van schets tot schilderij Instemming van MR in vergadering van 18 juni 2015 1
Inhoud 1.
Inleiding ....................................................................................................................................... 3
2.
Algemene informatie................................................................................................................... 4 2.1 Kennismaking ............................................................................................................................ 4 2.2 Organisatie ................................................................................................................................ 5 2.3 Missie en visie............................................................................................................................ 6 2.4 Lerende organisatie ................................................................................................................... 6 2.5 Positionering.............................................................................................................................. 7
3.
Doelen voor de periode 2015-2019 ............................................................................................ 8 3.1 Onderwijs en ondersteuning ..................................................................................................... 8 3.2 Personeel ................................................................................................................................. 12 3.3 Financiën en beheer ................................................................................................................ 13 3.4 Communicatie ......................................................................................................................... 15 3.5 Kwaliteit ................................................................................................................................... 15
4.
Bijlagen ...................................................................................................................................... 17 4.1 Suggesties voor de vestigings-en teamplannen (operationele doelen) .................................. 17 4.2 Lijst met afkortingen ............................................................................................................... 20
2
1. Inleiding Het strategisch beleidsplan van het Scala College blikt vier jaar in de toekomst. Het plan dat we ‘Van schets tot schilderij’ hebben gedoopt, biedt het beleidsmatige kader waarbinnen de school de komende vier schooljaren haar plannen gaat uitvoeren.
Om zoveel mogelijk en gevarieerde input voor het plan te ontvangen, hebben we zeven themabijeenkomsten georganiseerd. Een wisselende groep mensen van binnen én buiten de school gaf gehoor aan de uitnodiging hieraan deel te nemen. Personeelsleden, leerlingen en vertegenwoordigers van onder andere ouderraad, MR, raad van toezicht, het bedrijfsleven, het basisonderwijs en andere stakeholders spraken in een open en constructieve sfeer over diverse aandachtsvelden. Aan bod kwamen een sterkte-zwakte analyse, de positionering en strategische koers, de missie en visie, onderwijs, personeel, financiën, huisvesting en beheer, communicatie en kwaliteitszorg. Het hele personeel heeft op twee middagen de strategische doelen en de gewenste situatie in 2019 verder aangevuld. De totale input is verwerkt tot een concept beleidsplan, dat nogmaals voor reactie een aantal geledingen passeerde voordat het tot een definitief beleidsplan werd herschreven. De strategische doelen in het plan zijn algemeen en richtinggevend. Om een heldere koers te formuleren zijn sommige strategische doelen nader gedefinieerd. Daarmee begeven we ons op het snijvlak van strategisch, tactisch en operationeel niveau. De concrete uitwerking komt in de vestigings-en teamplannen terug. Op het operationele niveau zijn tijdens de themabijeenkomsten ook suggesties gedaan. Zij zijn opgenomen in de bijlage. Op de vestigingen en in de teams zal besproken worden of, wanneer en hoe deze acties uitgevoerd worden. We kunnen terugkijken op een intensief proces met waardevolle en inspirerende gesprekken. We bedanken alle deelnemers nogmaals voor hun enthousiasme, openheid en constructieve bijdrage. Veel kleurschakeringen vormden de schets. Samen willen we de komende jaren onze ambities omtoveren tot een mooi schilderij.
Bart Visser en Bert Jol college van bestuur
3
2. Algemene informatie 2.1 Kennismaking Het Scala College is een openbare school voor gymnasium, vwo, havo, vmbo-t, vmbo-k en vmbo-b (Vakcollege). De school biedt tweetalig onderwijs aan op atheneum-, gymnasium-, havo- en op vmbo-t-niveau. Leerlingen die het reguliere onderwijs volgen hebben de keuze uit een aantal highschools of de sportklas. Onze tweejarige brugperiode is opgesplitst in klassen van verschillend niveau. Leerlingen worden op grond van het advies van de basisschool ingedeeld in een atheneum/gymnasium, vwo/havo, havo, havo/vmbo-t, vmbo-t of een vmbo-b/k klas. Het Scala College is één van de dertig erkende Topsport Talentscholen in Nederland. Het betekent dat leerlingen met een erkende topsportstatus gerichte individuele begeleiding en extra studiefaciliteiten krijgen om school en topsport optimaal te combineren. Het Scala College heeft drie vestigingen met in totaal vijf gebouwen. Nieuwe Sloot Kees Mustersstraat 6 2406 LK Alphen aan den Rijn tel: 0172-423737 Diamantstraat 31 2403 AS Alphen aan den Rijn tel: 0172-423737 Dr. A.D. Sacharovlaan 1 2405 WB Alphen aan den Rijn tel: 0172-423737 Het gebouw Nieuwe Sloot is een onderbouwhuis. Hier zijn de leerlingen van klas 1 en 2 vmbo-t t/m gymnasium en 3 atheneum/gymnasium gehuisvest. De leerlingen van de bovenbouw vmbo-t (klas 3 en 4) en de havo (klas 3 t/m 5) hebben les aan de Diamantstraat. Dit geldt ook voor de leerlingen van het Vakcollege (klas 1 t/m 4 vmbo b/k), die op deze locatie gebruik kunnen maken van goed geoutilleerde praktijklokalen. Het gebouw aan de Sacharovlaan biedt onderdak aan de leerjaren 4 t/m 6 (t)atheneum en (t)gymnasium. Binnen enkele jaren zal de locatie Diamantstraat naar verwachting opgeheven worden (Masterplan Onderwijs Alphen aan den Rijn). In Alphen- Noord (omgeving ziekenhuis) zal (ver)nieuwbouw verschijnen. Op het Scala College studeren ongeveer 2350 leerlingen (1 oktober 2014). Er werken 240 docenten. Het onderwijsondersteunend personeel bestaat uit een team van meer dan vijftig collega’s. De leerlingen op het Scala College komen uit Alphen aan den Rijn en de plaatsen daar omheen onder andere Nieuwkoop, Ter Aar, Aarlanderveen, Rijnsaterwoude, Leimuiden, Nieuwveen, Koudekerk, Hazerswoude, Boskoop en Bodegraven. Verder trekken het tweetalig onderwijs, het onderwijs aan topsport talenten, de highschools en sportklassen steeds meer leerlingen uit een bredere regio. Basisscholen van alle denominaties vormen de bron van de leerling populatie op het Scala College.
4
2.2 Organisatie Het college van bestuur van de Stichting Scala College Alphen aan den Rijn e.o. vormt het bevoegd gezag van het Scala College. De raad van toezicht ziet erop toe dat het bestuur goed functioneert. Het college van bestuur vormt samen met de vestigingsdirecteuren het managementteam. Een stafmedewerker onderwijs, een stafmedewerker kwaliteitszorg, een stafmedewerker facilitaire zaken, een hoofd administratie en een hoofd ICT, twee personeelsfunctionarissen en verschillende administratieve functionarissen zorgen voor ondersteuning. De vestigingsdirecteur is verantwoordelijk voor onderwijs, personeel en organisatie van de desbetreffende vestiging. Hij of zij wordt daarbij ondersteund door twee tot vijf teamleiders. De teamleiders zijn verantwoordelijk voor het onderwijs en de onderwijsontwikkelingen in hun team. Zij sturen ook de personeelsleden aan die tot het team behoren. De teams zijn gegroepeerd rondom een beperkt aantal klassen/leerlinggroepen van een afdeling. Op deze wijze is de school kleinschalig georganiseerd. De teamleden verzorgen het onderwijs aan en de ondersteuning van deze leerlingen. Samen geven zij onderwijsontwikkelingen vorm die de vakken overstijgen. Het Scala College heeft een matrixorganisatie. Naast de teams functioneren vaksecties met hoofd- en deelsectieleiders. Zij zijn samen verantwoordelijk voor het vakonderwijs en de doorgaande verticale en horizontale leerlijnen. In de ondersteuning en begeleiding van leerlingen staat de mentor centraal. Hij is het eerste aanspreekpunt voor ouders, leerlingen, docenten en begeleiders. De mentor volgt het welbevinden en de prestaties van de individuele leerling en onderneemt (in samenwerking met ouders) acties waar nodig. Hij coacht leerlingen bij de ontwikkeling van hun kwaliteiten en brengt met de leerling zelf en de docenten de voortgang van het leerproces in beeld. Daarbij krijgt hij ondersteuning van een teamleider, van de docenten en onderwijsassistenten, van de interne zorgcoördinator en begeleiders. Op elke vestiging is een intern zorgteam. Deze begeleiders voeren frequent overleg over leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften. Indien nodig wordt in overleg met de betrokken mentor, leerling en ouders samenwerking gezocht met externe hulp. Wetgeving Passend Onderwijs en decentralisatie van jeugdzorg geven de samenwerking tussen school, gemeente en hulpverlening een nieuwe impuls. Het Scala College heeft twee decanen in dienst die de leerlingen begeleiden bij de oriëntatie op studie en beroep.
5
2.3 Missie en visie
Missie: Op het Scala College ontplooien leerlingen en medewerkers zich met accent op talent! Visie: Op het Scala College leer je met elkaar hoe je zelfstandig en met vertrouwen jouw toekomst aan kan. Leidend in ons handelen zijn onze leerlingen en hun ontwikkeling die mede op het Scala College tot stand komt. We zijn er trots op een bijdrage te kunnen leveren aan hun persoonlijke ontplooiing. Naast goede (leer)resultaten en een maatschappelijk waardevol diploma passend bij hun capaciteiten willen we hen laten ontdekken welke talenten, competenties en krachten zij in zich hebben en hoe zij die in hun verdere leven (studie, professionele carrière en privé) kunnen inzetten. Het motto “met accent op talent” refereert hier rechtstreeks aan. Het Scala College wil leerlingen uitdagen en laat hen leren in diverse omgevingen binnen en buiten school, individueel en samen. Het leerproces richt zich op kennis, vaardigheden en attitude om veranderingen aan te kunnen. De moderne globaliserende maatschappij vraagt immers om mensen die zich blijvend en in contact met anderen ontwikkelen. Wij vinden het belangrijk dat leerlingen leren omgaan met verschillen, openstaan voor anderen en willen leren van elkaar. Nieuwsgierigheid, creativiteit, flexibiliteit, initiatief, samenwerken, zelfvertrouwen, zelfdiscipline en reflectievermogen zijn de motoren om de toekomst aan te kunnen.
2.4 Lerende organisatie Het Scala College is een lerende en professionele organisatie. Ons uitgangspunt is dat alle medewerkers en leerlingen zich voortdurend ontwikkelen. Er is ruimte voor innovatie en initiatieven. De school-, team- en sectieleiders stimuleren en inspireren een professionele en lerende houding en verbinden samen met de stafmedewerkers initiatieven, acties en resultaten van diverse geledingen op de drie locaties. Onderzoeks- en professionaliseringsvoorstellen die aansluiten op de schoolontwikkeling en financieel verantwoord zijn, worden ondersteund en gefaciliteerd. De secties, de teams en werkgroepen zullen transformeren naar professionele leergemeenschappen. De leden leren van en met elkaar, evalueren acties en reflecteren op de eigen ontwikkeling. Op het Scala College geldt: afspraak = afspraak. Op het Scala College heeft een docent verschillende beroepsrollen. Hij is primair een pedagogisch en didactisch deskundige. Hij is in staat leerprocessen te organiseren en leerlingen in hun ontwikkeling te begeleiden en te coachen. Daarnaast staat hij open voor vernieuwingen. Hij leert zelf, en ontwikkelt zodoende ook het onderwijs. Hij werkt als ‘teamspeler’ met collega’s samen en is bereid met en van hen te leren en vakoverstijgend te werken. Als lid van een 6
team is hij zich bewust van de gedeelde verantwoordelijkheid met educatieve partners zoals ouders, vervolgopleiding en van de gezamenlijke verantwoordelijkheid die een team van docenten voor een groep leerlingen heeft. Op het Scala College werken we opbrengstgericht. Vestigingen, teams en secties maken jaarlijks plannen waarin doelen en acties vastgelegd worden. De uitvoering wordt gemonitord en de plannen worden, indien nodig, bijgesteld. 2.5 Positionering Het Scala College onderscheidt zich door het bieden van onderwijsruimte aan leerlingen die zich cognitief of op andere persoonlijke kwaliteiten willen onderscheiden. Het tweetalig onderwijs, de Scala Academy, aandacht voor het cultuurprofiel, de sportklassen en de Topsport Talentschool, de highschools en het aanbod voor hoogbegaafden zijn voorbeelden daarvan. Leerlingen krijgen ook binnen het programma ruimte om uit te blinken: zij kunnen extra vakken of vakken op een hoger niveau volgen, deelnemen aan programma’s op het vervolgonderwijs of aan wedstrijden.
Een onderscheidend punt is ook het onderbouwhuis waar een pedagogisch klimaat neergezet kan worden dat past bij 12- tot 15-jarigen. De school heeft een open, toegankelijke uitstraling en het schoolklimaat is veilig. Het Scala College is een academische opleidingsschool waardoor opleiden en onderzoeken in de schoolcultuur ingebed zijn. Docenten begeleiden studenten van de lerarenopleiding bij de keuze voor en de invulling van het leraarschap. De onderzoekers kiezen thema’s die zoveel mogelijk aansluiten op de ontwikkeling van de school en het lerend en innovatief vermogen van de school versterken. De ondersteuning van leerlingen is effectief gestructureerd en planmatig sterk. De expertise van begeleiders, mentoren en docenten groeit. Het Scala College werkt nauw samen met externe instanties om onderwijs in en buiten school goed vorm te geven, de doorgaande lijnen te realiseren en de eigen expertise te vergroten. De school opereert in veel netwerken om kennis en vaardigheden te delen.
7
3. Doelen voor de periode 2015-2019
Onze missie en visie hebben vanzelfsprekend grote invloed op de schoolontwikkeling in de komende vier jaar. Dat geldt ook voor de SWOT-analyse die uitgevoerd is. Sterkte, kansen, zwaktes en bedreigingen zijn daarin in beeld gebracht. In de volgende hoofdstukken zijn op diverse terreinen strategische doelen geformuleerd die uit de missie, visie en SWOT voortvloeien. Het betreft onderwijs en ondersteuning, personeel, financiën en beheer, communicatie en kwaliteit. Tijdens de themabijeenkomsten en de sessies met het hele personeel zijn ook op tactisch en operationeel niveau suggesties gedaan. Deze zijn als bijlage opgenomen in 4.1.
3.1 Onderwijs en ondersteuning Naast goede (leer)resultaten en een maatschappelijk waardevol diploma wil het Scala een programma bieden passend bij de capaciteiten van leerlingen. We laten de leerlingen ontdekken welke talenten, competenties en krachten zij in zich hebben, hoe zij deze verder kunnen ontwikkelen en hoe zij deze in hun verdere leven (studie, professionele carrière en privé) kunnen inzetten. De komende vier jaar ligt de focus op het uitwerken en verdiepen van ‘Accent op talent’. We delen ervaringen op het gebied van ‘gepersonaliseerd leren’ en breiden deze initiatieven uit. Scala-leerlingen leren en ontwikkelen zich op diverse manieren: 1. in vakgerichte lessen en mentorlessen; 2. via interessegerichte verdiepings-of verbredingsprogramma’s; 3. via open, onderzoeksgerichte opdrachten; 4. in leersituaties buiten school.
8
Bij deze vier manieren gaat het om de ontwikkeling van individuele talenten en om vaardigheden als communiceren, samenwerken, reflecteren, creatief en kritisch denken, onderzoeken en oplossen van problemen, kunnen omgaan met verschillen op sociaal en cultureel gebied, (inter)nationaal burgerschap en digitale geletterdheid. De nieuwsgierigheid van leerlingen wordt geprikkeld, leerlingen worden aan het denken gezet, tot handelen verleid en gestimuleerd om creatief te zijn. De leraar geeft complimenten, vertrouwen en feedback. Hij laat leerlingen reflecteren op het resultaat en de aanpak. Om de persoonlijke groei van leerlingen te stimuleren, is het belangrijk een leerling goed te kennen. Op het Scala College investeert elke medewerker in de relatie met en in de persoonlijke benadering van leerlingen. Het motto is ‘In relatie naar prestatie’. Medewerkers en leerlingen kennen elkaar, waarderen en stimuleren elkaar. Docenten, ouders (zij zijn zorgpartner) en leerlingen werken samen aan het ontwikkelproces van de leerling. De partijen in deze driehoek voelen zich verantwoordelijk en zijn daarop aanspreekbaar. Het is belangrijk dat elke leerling en medewerker het gevoel heeft dat hij ergens bij hoort. Dat versterkt het gevoel van welbevinden en veiligheid. Deze allesomvattende benadering vergt een onderwijsaanbod dat uitdaagt om deze talenten te tonen en waarin ruimte is voor flexibele leerroutes. In de school zijn al voorbeelden van hoe je kunt variëren op vaste programma’s en/of het kern-curriculum. Verbredende of verdiepende programma's, modules in het vervolgonderwijs, een vak op hoger niveau dagen leerlingen uit. ‘Good practices’ kunnen worden uitgewisseld en op andere plaatsen in de school geïmplementeerd worden. We onderzoeken hoe meer vraaggestuurd leren vorm kan krijgen en stellen criteria op die de ruimte van de leerling bepalen.
9
De komende jaren wordt in het curriculum plaats gemaakt voor meer open (onderzoeks)opdrachten en voor leren buiten school. De opdrachten zijn deels vakoverstijgend en bieden leerlingen keuzes of de mogelijkheid eigen leervragen te onderzoeken. De samenwerking met stakeholders, bedrijfsleven en nonprofitorganisaties wordt verder onderzocht en waar mogelijk en nuttig uitgebreid, opdat leerlingen ook van professionals leren. De expertise van ouders zullen we in kaart brengen en in het onderwijs benutten. Competenties en krachten van leerlingen komen terug in beoordelingssituaties en in overleg over leerlingen. Een leerling verzamelt naast zijn cijfers regelmatig bewijzen waarmee hij inzicht geeft in zijn talenten. Zo krijgt hij een beeld van zichzelf en zijn mogelijke plaats in de (internationale) maatschappij. Een doorgaand ‘loopbaanleren’- traject ondersteunt deze reflectie. We gaan op zoek naar digitale volgsystemen die de vorderingen en persoonlijke ontwikkeling van leerlingen goed in beeld kunnen brengen. In de lessen zullen we leerlingen steeds meer gedifferentieerd benaderen en begeleiden. Er zal een verschuiving zijn van frontaal en klassikaal kennis overdragen naar meer gedifferentieerd inspelen op leer- en ondersteuningsbehoeften. Ook de monitoring van het leerproces en de resultaten zullen meer op leerlingengroepen of individuen gericht zijn. Om gedifferentieerd onderwijs vorm te geven zijn zelfstandigheid en zelfverantwoordelijk leren belangrijke voorwaarden. SL!M, het Scala Les- en Instructiemodel, moet van een klassenmanagementsmodel uitgroeien naar een pedagogisch-didactisch model waarin de Z (die staat voor “zelfstandig”) belangrijk gemaakt wordt. Bij een groot deel van de leerlingen is het mogelijk deze competentie verder te ontwikkelen. Deze groep kunnen we ruimte geven en keuzes bieden. Leerlingen die dit ontwikkelingsstadium nog niet bereikt hebben, houden we dichter bij de docent. ‘We bieden ruimte en we waarderen waar het kan, we bieden structuur en begeleiden waar het moet'. De school zet digitale leermiddelen in als ze een toegevoegde waarde hebben voor het leer- en ontwikkelproces, bijvoorbeeld ten aanzien van actualiteit, flexibiliteit, plaats onafhankelijke toegang, differentiatie (persoonlijke trajecten) of actieve deelname aan het leerproces. Deze mogelijkheden willen we de komende jaren kritisch bekijken en goed benutten. We blijven zoeken naar interactief en adaptief lesmateriaal (content) dat mogelijkheden biedt leerlingen te volgen (Learning analytics), te differentiëren naar niveau en naar tempo. Deze leermiddelen zetten docenten gericht en effectief in. Daarvoor zijn meer devices nodig. De inzet van een (eigen) device neemt de komende tijd toe. Van de ervaringen die nu opgedaan zijn in de pilots wordt gebruik gemaakt in de interne scholing en collegiale consultatie. Docenten ontwikkelen zich de komende jaren in de digitale didactiek en brengen via metingen per jaar hun vorderingen in beeld. ‘Digitale geletterdheid’ is een doel. Wij willen leerlingen leren kritisch om te gaan met digitale media en met veranderingen op dat terrein.
10
Het Scala College borgt en versterkt haar kwaliteit op het gebied van het tweetalig onderwijs. Leerlingen worden cognitief sterk uitgedaagd en ontwikkelen zich tot internationale burgers. De samenwerking met scholen, netwerken en het bedrijfsleven wordt verder uitgebouwd. Het Vakcollege ontwikkelt zich tot een aantrekkelijke praktijkgerichte opleiding waarin leren, werken en ondernemen worden geïntegreerd. De integratie tussen de AVO-vakken en vakmanschapsuren krijgt nog meer vorm. De nieuwe beroepsgerichte programma’s sluiten aan op het profiel van het Scala College en op regionale ontwikkelingen. Het contact met het bedrijfsleven en vervolgopleidingen wordt verdiept.
Passend onderwijs wordt in de school ingevoerd. In het samenwerkingsverband zijn geen afspraken gemaakt ten aanzien van verdeling van de expertise: elke school verleent basis- en extra ondersteuning aan de leerlingen. Hieraan wordt uitdrukking gegeven in het schoolondersteuningsprofiel. Besturen hebben een gezamenlijke ambitie uitgesproken over het versterken van de basisondersteuning op de aangesloten scholen. De huidige zorgstructuur is sterk en wordt behouden. Om de expertise bij interne begeleiders, mentoren en docenten te vergroten, wordt blijvend interne en externe professionalisering georganiseerd. Er zijn voldoende faciliteiten voor interne en externe begeleiding en mentoraat beschikbaar. Om de juiste mensen op de juiste plaatsen in te kunnen zetten, worden de faciliteiten opnieuw bekeken en eventueel anders verdeeld. De organisatie wordt zo ingericht dat de begeleiding van leerlingen met een speciale ondersteuningsbehoefte goed uitgevoerd kan worden en continu is. Het taal- en rekenbeleid sluit aan op de landelijke ontwikkelingen. Het doel is dat de leerlingen met het vereiste referentieniveau de school verlaten.
11
3.2 Personeel Het Scala College richt zich de komende vier jaar op duurzame ontwikkeling van alle geledingen als individu, als sectie en als team. Het ontwikkelperspectief is reëel: het past bij de verantwoordelijkheid van ieders functie, het past binnen de mogelijkheden van het Scala College en het draagt bij aan het (beter) realiseren van de organisatiedoelen. Jezelf ontwikkelen staat voorop. Dit geldt voor leerlingen en personeel. Professionalisering en persoonlijke ontwikkeling verbeteren het professioneel gedrag van medewerkers in hun functie. Van de docent wordt groei verwacht in zijn rol als pedagoog, (digitaal) didacticus, begeleider, teamspeler en als onderzoeker of innovator. Met zijn bijdragen versterkt en actualiseert hij het onderwijs. Bovendien verschaft hij zichzelf daardoor een duurzaam toekomstperspectief in het onderwijs. Het Scala College verbetert zijn gesprekkencyclus en ondersteunend instrumentarium. Vestigings-, team- en sectiedoelen worden zo geformuleerd dat ze hierop aansluiten. Op formeel overleg (VD- TL, teamvergaderingen, sectievergaderingen, werkgroepen, etc.) gaan we in de toekomst de principes van professionele leergemeenschappen toepassen: er is ruimte voor leren van en via elkaar, er wordt onderzoek gedaan en de school maakt concreet gebruik van de expertise van individuen en werkgroepen en brengt kennis samen. Vestigingsdirecteuren, teamleiders en sectieleiders brengen de capaciteiten van hun team/sectie in beeld en formuleren met de medewerkers jaardoelen. Ieders inbreng is daarin van belang. De doelen worden regelmatig geëvalueerd en indien nodig bijgesteld. De aansturing door het MT, de team- en sectieleiders vertoont kenmerken van pedagogisch leiderschap: er is een balans tussen individu en de school als geheel. De leiding erkent de zin die ieder aan zijn werk wil geven, inspireert en maakt daarnaast duidelijke keuzes vanuit de schooldoelen. Openheid, vertrouwen en ervaren verantwoordelijkheid zijn belangrijke kernwaarden. Leidinggevenden die zich op dit terrein verder kunnen ontwikkelen volgen scholing of worden gecoacht. Het Scala College stimuleert flexibiliteit en mobiliteit onder het personeel met oog voor behoud van kwaliteit en inzetten van die kwaliteit op de best mogelijke plek. Het Scala College formuleert in het kader van de personele problematiek een mobiliteitsbeleid om een gezonde en gedoseerde dynamiek te krijgen zonder onnodige onrust te veroorzaken. Het Scala College is een aantrekkelijke werkgever met goede en duidelijke arbeidsvoorwaarden. De school loopt in de pas met de cao-VO en maakt een aanvullende regeling voor de eigen school waarin relevante zaken geregeld worden. Het taakbeleid is inzichtelijk en wordt goed gecommuniceerd. Het is duidelijk met welke vragen het personeel waar terecht kan. Het Scala College onderzoekt de werkdruk van het personeel en gaat in gesprek over mogelijke en financieel haalbare maatregelen om deze te verlichten. Investeren in persoonlijk contact, inspireren, waarderend aandacht geven en behoeftes erkennen zijn belangrijke onderdelen van het personeelsbeleid. Kritisch kijken naar roosters, werkplekken en planning kan er eveneens voor zorgen dat de werkdruk op een acceptabel niveau blijft. Transparante communicatie en duidelijkheid over de mate van professionele ruimte en autonomie zullen de tevredenheid onder het personeel vergroten. Incidenteel zullen faciliteiten gericht en tijdelijk ingezet worden om het rendement in een afdeling te verbeteren. Deze middelen worden ingezet voor professionalisering 12
van docenten, voor passende ondersteuning bij probleemgroepen, kleinere groepsgroottes en voor LC-functies. Als men met plezier naar het werk gaat, versterkt dit de betrokkenheid en wordt een deel van het ziekteverzuim voorkomen. Doel is een ziekteverzuimpercentage dat zich op of onder het landelijk gemiddelde voor het voortgezet onderwijs beweegt. Wisselende lesvraag vergt een permanente alertheid van het MT op de inzet van formatie. De omvang van het personeel moet tijdig en kritisch gevolgd worden. De schoolleiding wil zoveel mogelijk zelf de regie houden over sturing op kwantiteit en kwaliteit van het personeel.
3.3 Financiën en beheer Financiën Het Scala College streeft een sluitende en transparante begroting na en neemt structurele maatregelen om een stabiele financiële situatie te creëren. De begroting en geldstromen zijn zo inzichtelijk dat duidelijke financiële keuzes te herleiden zijn. Ook is te achterhalen hoe de school met overheidsmaatregelen omgaat. Er is een meerjarenplanning met diverse scenario’s. Het Scala College voldoet hierbij aan de wettelijke voorschriften en beweegt zoveel mogelijk binnen de financiële kengetallen zoals deze voor de branche gelden. Wordt daarvan afgeweken, dan kan dat op transparante wijze worden gemotiveerd. Het Scala College streeft er ook de komende vier jaar naar de middelen vooral in te zetten voor het primaire proces en de professionalisering van medewerkers en zo min mogelijk voor overhead. Vanuit de vestigingen wordt een bijdrage verwacht in de planning van de investeringen. De financiële verantwoordelijkheid ligt primair bij het college van bestuur. Van de vestigingsdirecteuren wordt een bijdrage verwacht in de planning van de investeringen. Ook de komende jaren zal deze situatie gelden. Jaarlijks worden door de secties begrotingen ingediend van de door hen aan te schaffen leermiddelen. Teamleiders van leerjaren waar een ouderbijdrage wordt gevraagd stellen aan de hand van een activiteitenplan een begroting voor die jaren op (dit geldt voor TTO, sportklassen en de meeste highschoolrichtingen). Binnen het kader van een aantal vastgelegde afspraken kunnen leidinggevenden beschikken over een klein budget voor attenties en dergelijke. De school doet haar investeringen en aanbestedingen op een verantwoorde wijze. Dat wil zeggen dat verschillende partijen een offerte uitbrengen, dat de Europese regelgeving nageleefd wordt en dat de school ook haar maatschappelijke verantwoordelijkheid neemt. Beheer Het beheer is duurzaam, milieubewust en veilig. Het Scala College richt voorzieningen flexibel en multidisciplinair in. De onderwijsvisie is daarbij leidend. Bij veranderingen moet men echter kunnen schakelen en de voorzieningen weer kunnen aanpassen. De school investeert in duurzame voorzieningen. Het personeel wordt bij dit beleid betrokken door het stellen van duidelijke targets, door resultaten te evalueren en successen te vieren.
13
Het Scala College onderzoekt het concept ‘Duurzaam ondernemen’. De school zou in zo’n concept meer ondernemer worden en de samenwerking met bedrijven zoeken. De school combineert voorzieningen en maakt hiervan business-objecten. Huisvesting De school zorgt voor adequate voorzieningen voor docenten en leerlingen. Daartoe behoren modern uitgeruste werkplekken, flexibele lokalen, uitdagende onderzoeksruimtes met moderne leermiddelen en een goede ICT-infrastructuur. De school is schoon, veilig en goed onderhouden. De inrichting nodigt uit tot samenkomen en overleg. De komende jaren krijgt het Masterplan Onderwijs van de Gemeente Alphen aan den Rijn zijn beslag. In verband met de verhuizing zullen in de komende paar jaar geen grootscheepse veranderingen worden aangebracht in de vestiging aan de Diamantstraat. Wel draagt de leiding zorg voor een veilig en goed onderhouden gebouw. De school zal plannen voor de nieuwbouw ontwikkelen. Die zijn gebaseerd op bovenstaande onderwijsvisie en uitgangspunten. In het hele gebouw zijn de ruimtes licht, ruim, kleurrijk en transparant. Zij zijn flexibel en kunnen aangepast worden wat grootte betreft. Modern en gevarieerd meubilair, een aantrekkelijke aankleding die ‘de buitenwereld naar binnen haalt’ en een optimale ICT infrastructuur zorgen voor een leeromgeving die uitdaagt en persoonlijk is. De school is energiezuinig en heeft een gezonde leefomgeving en een gezonde kantine. Uiteraard is het gebouw ook veilig, duurzaam en milieubewust. Daarnaast zou het multifunctioneel moeten zijn en geschikt voor gebruik door andere maatschappelijke organisaties, zowel profit als non-profit. In het nieuwe gebouw zal de inhoud van de opleiding herkenbaar moeten zijn, opdat leerlingen een thuishaven hebben. Daarbij gaan we uit van de huidige indeling in afdelingen en leerjaren. Een herschikking van de afdelingen over de gebouwen wordt niet gerealiseerd, omdat dit getalsmatig niet past en er veel nieuwe voorzieningen aangelegd zouden moeten worden. Ten slotte doorkruist een herverdeling van de leerlingpopulatie de reeds gemaakt afspraken in het regionaal overleg over de onderwijsvoorzieningen, planning en verdeling (RPO). ICT Het Scala College heeft al veel geïnvesteerd in ICT en zal dat ook de komende jaren blijven doen. Met enthousiaste voortrekkers en een goede ICT-afdeling laat de school zien dat digitale ontwikkelingen belangrijk zijn. Over vier jaar beschikt elke leerling en elke medewerker op elk moment van de dag over een eigen device. De infrastructuur ondersteunt snel digitaal verkeer. De content is via de leeromgeving direct toegankelijk en docenten hebben mogelijkheden voor professionalisering op maat. Op ICT-gebied vinden continu ontwikkelingen en veranderingen plaats. Daarom zoekt de school samenwerking en krachtenbundeling met externe partners. Waar nodig wordt expertise ingekocht. We volgen de landelijke ontwikkelingen en zetten nieuwe mogelijkheden van digitaal leren in als ze bij de schooldoelen passen. Op dit moment vervullen projectgroepen een belangrijke rol in de voorbereiding en implementatie van ICT-ontwikkelingen. De teamleiders zijn verantwoordelijk voor borging in de organisatie.
14
3.4 Communicatie Alle personen binnen het Scala College kennen de criteria voor goede communicatie (tijdig, duidelijk, herkenbaar, open, persoonlijk, verbindend en positief) en stellen zich bij alle vormen van contact de vraag of de communicatie aan deze criteria voldoet. Het doel is kwalitatief betere communicatie. Wij ondersteunen elkaar hierin door de communicatievraag steeds te benoemen en te checken. In de correspondentie zal meer uniform gewerkt worden. Het Handboek communicatie is het naslagwerk hiervoor. Ook is het van belang de herkenbaarheid te vergroten. De ontvanger moet snel kunnen zien dat de informatie of de vraag van het Scala College afkomstig is. Daardoor zal men eerder en adequater reageren. Het Scala College onderscheidt zich onder andere van andere scholen door een breed aanbod, extra onderwijsruimte voor leerlingen die zich op persoonlijke kwaliteiten willen onderscheiden, een goede begeleiding, een veilig schoolklimaat en een apart onderbouwhuis met een eigen pedagogisch klimaat. Het profiel van het Scala College wordt door de PR-activiteiten en publicaties sterk in de markt gezet. In de PR zetten wij leerlingen nadrukkelijk in om een eerlijk, leerlinggericht en transparant beeld van de school te geven. De ervaringen van leerlingen kunnen wij bewuster inzetten om bijvoorbeeld het negatieve imago van de locatie Diamantstraat te beïnvloeden. 3.5 Kwaliteit De school wil haar meerjarenopbrengsten minimaal als voldoende beoordeeld zien op de opbrengstenkaart van de onderwijsinspectie. De resultaten voor vmbo-t, havo en vwo borgen of verbeteren we. Een verbeterslag is nodig voor vmbo-kader en vmbo-basis. Hetzelfde geldt voor het onderbouwrendement dat momenteel onder druk staat: een leerling haalt met zo weinig mogelijk vertraging het diploma dat bij hem/haar past (= niveau in leerjaar 3). Het Scala College maakt gebruik van Vensters voor Verantwoording. Het Scala College zet doelgericht diverse kwaliteitsinstrumenten in. De tevredenheidsonderzoeken zullen ook de komende vier jaar uitgezet worden. Ze bestaan niet alleen meer uit enquêtes, maar ook uit gesprekken met de doelgroepen. Het Scala College levert een actieve en inhoudelijke bijdrage aan de visitaties vanuit het samenwerkingsverband 5=1. De kwaliteit van de visitaties wordt verhoogd en verdiept en meer verbonden met de onderzoeks- en leerwensen van de betrokken teams. De feedback van de visitatiecommissie wordt geanalyseerd en verbonden met de schoolontwikkeling. Het Scala College onderneemt acties om de ouderbetrokkenheid te vergroten.
15
Het Scala College ontwikkelt zich tot een school die strategisch kwaliteitsmanagement schoolbreed opzet en uitvoert. Kwaliteit is cruciaal en wordt beleefd door iedereen in de hele school. De medewerkers analyseren continu de kwaliteit van hun eigen activiteiten. Ook bevraagt men elkaar. Stakeholders (leerlingen, ouders, aan- en toeleverende scholen, onderwijspartners, collega-scholen etc.) worden actief bij de schoolontwikkeling betrokken: stakeholders worden niet alleen gekend in en geïnformeerd over resultaten, maar de school werkt samen met hen. Personeelsbeleid, onderwijsbeleid, financieel beleid en kwaliteitsbeleid zijn met elkaar verbonden. Kwaliteitszorg gaat nu niet meer alleen om bijdragen aan het bewaken en verantwoorden van kwaliteit, maar ook om het verbeteren, ontwikkelen en transformeren van kwaliteit. Met andere woorden ze levert een bijdrage aan de realisatie van de missie en visie en de organisatiestrategie en -doelen. De activiteiten van het onderzoeksteam en het strategisch kwaliteitsmanagement zijn met elkaar verbonden. Het Scala College werkt vanuit de gedachte dat “kwaliteit in jezelf zit”. De schoolleiding stimuleert een onderzoekende houding bij medewerkers. Medewerkers zijn zich bewust van hun kwaliteiten. Zij zetten deze in, worden erin uitgedaagd en op aangesproken. Elke medewerker kent ook de eigen verantwoordelijkheid en reflecteert en analyseert. Op grond van de analyse ontwikkelen de verantwoordelijke personen gerichte actieplannen op team-/sectie-/werkgroep- of individueel niveau. Het Scala College stuurt en begeleidt op de “zachte kanten” van kwaliteit dat wil zeggen de kwaliteit van gesprek, de kwaliteit van overleg. Ten aanzien van de kwaliteit van het overleg maakt het Scala College een ontwikkeling door: secties, teams en projectgroepen worden professionele leergemeenschappen.
16
4. Bijlagen 4.1 Suggesties voor de vestigings- en teamplannen (operationele doelen) Tijdens de themabijeenkomsten en de sessies met het hele personeel zijn op tactisch en operationeel niveau veel suggesties gedaan. Omdat die in een strategisch plan niet altijd passen, maar wel heel waardevol zijn voor doorontwikkeling van de school zijn ze hier als suggesties opgenomen voor vestigings- en teamplannen. Onderwijs Meer op maat: differentiëren 1. Meer open (onderzoeks)opdrachten. Deze zijn deels vakoverstijgend en bieden leerlingen keuzes of de mogelijkheid eigen leervragen te onderzoeken. Voorbeelden: opdrachten van Quest, van vmu, praktische opdrachten met vakoverstijgende karakter, profiel- en sectorwerkstuk, meesterproef. 2. Meer leersituaties buiten school: stage, internationale reizen, excursies, projecten, modules op vervolgopleidingen. Databank met expertise van ouders aanleggen en hun vragen of ze bereid zijn gastlessen te verzorgen of als expert op te treden als leerlingen onderzoeken uitvoeren (interviewen, kort begeleiden). 3. Aanbod van flexibele leerroutes in en buiten de lessen. Bijvoorbeeld extra vak, vak op hoger niveau, Scala Academy ook in andere afdelingen, modules op vervolgopleidingen, verdiepings- en verbredingsopdrachten in de les, lesgeven op twee niveaus, pilots met adaptief digitaal lesmateriaal. 4. In de klas is differentiatie naar niveau zichtbaar in de werkvormen, in het leerstofaanbod op verschillende niveaus of in keuzes voor leerlingen in de verwerking. 5. Pilots met andere organisatievormen dan lessen van 50 minuten. Persoonlijke ontwikkeling Zelfstandigheid en zelfverantwoordelijkheid verder ontwikkelen 1. Docenten verzorgen positieve, gerichte feedback op het leerproces en op persoonlijke kwaliteiten. De voorbeelden in school (onder andere growgesprekken, portfolio’s, formatieve toetsen en andere vormen van beoordeling) worden uitgewisseld. In de cursus ‘Didactisch coachen’ van de onderbouw worden docenten opgeleid om deze kennis over te dragen aan anderen binnen de school. We maken een plan om deze expertise te delen. 2. Competenties en krachten van leerlingen zijn onderwerp van gesprek: aan de inhoud van klassenteam-, rapportvergaderingen en mentorspreekavonden worden de kwaliteiten van leerlingen toegevoegd. Leerlingen presenteren zelf hun ontwikkeling. 3. We gaan op zoek naar digitale volgsystemen of portfolio’s waarmee we de ontwikkeling van die kwaliteiten kunnen monitoren en waarmee leerlingen hun persoonlijke ontwikkeling voor anderen in beeld kunnen brengen en/of kunnen rapporteren. 4. We formuleren toetsbeleid en beleid ten aanzien van ‘Loopbaanleren’ dat de ontwikkeling van de leerlingkwaliteiten ondersteunt. Formatieve toetsen worden vaker ingezet, waardoor de leerling zelf een belangrijker rol in het leerproces krijgt en toetsresultaten worden gevolgd door feedback en reflectie. We gaan andere vormen van toetsing hanteren naast de gebruikelijke: portfolio’s, grow-gesprekken, assessments, geïndividualiseerde toetsen. We streven naar een betere spreiding van toetsen en naar flexibele toetsmomenten. 5. Het loopbaanleren is een doorgaande lijn. Activiteiten in het kader van loopbaanbegeleiding zijn zichtbaar. Deze activiteiten worden deels met vervolgopleidingen samen georganiseerd. 6. We organiseren cursussen op maat voor het personeel om de basiszorg aan leerlingen te versterken (Gesprekstechnieken ten behoeve van analyse problemen, opstellen kleine actieplannen, etc.) 17
In relatie naar prestatie 1. De docenten nemen kennis van de achtergronden van leerlingen via SomToday. 2. Teamleiders coachen mentoren bij de uitvoering van hun taken. 3. We onderzoeken of een duo-mentoraat haalbaar is. Doel: elke dag een mentor beschikbaar en expertise delen. 4. We bekijken of in elk leerjaar een mentoruur gerealiseerd kan worden. 5. We versterken de samenwerking met ouders. Ondersteuning 1. We zorgen voor goede diagnoses bij de intake. 2. We organiseren scholing om de gespreksvaardigheden en het handelingsgericht werken te versterken. 3. We proberen de zorgleerlingen over de klassen/clusters te spreiden. 4. We maken groepshandelingsplannen daar waar nodig.
ICT 1. Docenten kennen de mogelijkheden van digitale lesmaterialen en zijn/worden vaardig in de keuze van en in de omgang met dit materiaal. Aan de ontwikkeling van digitale didactische vaardigheden worden eisen gesteld. In minimaal 60-70 % van de lessen wordt digitaal lesmateriaal gebruikt dat grotendeels voldoet aan ons Plan van Eisen. 2. Docenten kunnen de les/ het digitaal lesmateriaal/de toetsing zo organiseren dat verschillende leerroutes (differentiatie) ontstaan. 3. Zij kunnen leerlingen coachen (bij keuze maken in lesmateriaal, bij doen van onderzoek, bij training van digitale vaardigheden, in mediawijsheid, etc.) 4. Voor docenten wordt effectieve scholing of collegiale consultatie georganiseerd die gericht is op toepassing van digitale materialen in de lessen. Deze scholing is gedifferentieerd qua aanpak: deels op niveau en naar vakkencluster, deels ook juist niet om de kloof tussen voorlopers en volgers niet te groot te laten worden. 5. Binnen de secties worden ervaringen en lessen gedeeld. Docenten die voor het eerst gaan lesgeven met de iPad ontvangen eenmalig tijd (20 klokuren). 6. In de les wordt gewerkt met meer flexibele leseenheden. 7. Er is een systeem van permanente toetsing. Veel kleine formatieve toetsen worden ingezet waarmee docenten en leerlingen een beeld krijgen van hun kennis en vaardigheden (Bijvoorbeeld Socrative, edpuzzle, diagnostische toetsen methodes, etc.) 8. Er zullen meer digitale contacten zijn (o.a. internationaal). Leerlingen leren ook vaker in groepen. 9. Er wordt veel gebruik gemaakt van apps, websites, instructiefilmpjes (Flipping the Classroom) en virtualisatie (games, virtueel Taaldorp, QR-code) etc. De werkgroep iPad legt een (advies)lijst aan met apps en andere toepassingen. 10. De projectleiders iPad ontwikkelen lessen mediawijsheid voor de iPadklassen. (social media, berichten sturen, verslavingen, etc.) 11. In samenspraak met de teams worden duidelijke uitgangspunten geformuleerd ten aanzien van het gebruik van de iPad (bijv. over schriften/schrijven) en regels (opladen thuis, eisen aan hoes en tas, social media enz.) 12. Leerlingen gaan niet compleet digitaal werken. We promoten ook het schrijven. 13. Digitale portfolio’s zullen op termijn worden ingezet, opdat leerlingen eigen vorderingen kunnen bijhouden en kunnen aantonen over welke competenties zij beschikken. (Talenten, vaardigheden, internationalisering, beroepsvaardigheden, etc.) 14. Alle leerlingen beschikken in 2019 over een eigen device. Of dit een tablet, laptop of ander device zal zijn, hangt sterk af van alle ontwikkelingen en van de wensen ten aanzien van inzet (consumeren / produceren). 18
15. Er is nog een beperkt aantal werkstations of dockingstations. Deze zullen bijvoorbeeld gebruikt worden voor toetsing, projecten, als studio, etc. 16. We leggen een gestructureerde databank aan (Google Drive, of andere in de cloud) die gevuld is met gedifferentieerd materiaal per vak, onderwerp/domein en doelgroep. Dit systeem is zo geordend dat docenten en leerlingen makkelijk hun weg vinden naar lespakketten en ander materiaal. Het meeste materiaal is gedeeld. Lerende organisatie 1. We bieden personeelsleden binnen de mogelijkheden van het Scala College ontwikkelperspectief. Initiatieven die binnen de schooldoelen passen worden gehonoreerd. 2. We maken gebruik van de ervaringen van werkgroepen die vanuit de principes van een lerende organisatie opgezet zijn (bijvoorbeeld werkgroep toetsen en beoordelen en stuurgroep iPad. Financiën en beheer 1. In de nieuwe gebouwen zullen de afdelingen herkenbaar moeten zijn, opdat leerlingen een thuishaven hebben. Het sterk praktijkgerichte karakter van het Vakcollege moet in de indeling en aankleding tot uiting komen. Vmbo-t en havo bedenken hoe zij zich willen profileren en passen daarop de onderwijsomgeving aan. Alle drie de afdelingen ontwerpen een onderwijskundig Plan van Eisen op basis waarvan de nieuwe vestiging dient te worden gerealiseerd. 2. (Nieuwe) gebouwen zouden multifunctioneel moeten zijn en ook geschikt voor commercieel gebruik (denk aan bibliotheek, theater, sportzalen, tuin). 3. Er wordt geïnvesteerd in duurzame voorzieningen: bijvoorbeeld een milieuvriendelijke regeling van het binnenklimaat, gescheiden afval, verlichtingssensoren, minder vaste computers, opvang van hemelwater, etc. Kwaliteitszorg 1. Tevredenheidsenquêtes: De oproep moet herkenbaar zijn aan het Scala logo of afzender. De vragen en afnamecondities worden opnieuw geëvalueerd en aangepast. Het aantal enquêtes kan omlaag. 2. Kwaliteitsinstrumenten: observaties, vragenlijsten, interviews, mentorklassengesprekken, functioneringsformulier/SL!M etc. 3. De school onderzoekt of het opzetten van data-teams zinvol is. Deze teams voeren gesprekken over relevante data (bijvoorbeeld onderwijsresultaten) vanuit een gerichte vraag en hypothese. Zij trekken conclusies en leggen deze voor aan geledingen die de aanbevelingen betrekken bij hun (nieuwe) plannen.
(Bronnen: Verslag bijeenkomst ICT-visie. Projectgroep ICT 2 juli 2014 + Notitie iPad in leerjaar 1, versie 1.3, dd. 9 januari 2015)
19
4.2 Lijst met afkortingen AVO-vakken algemeen vormende vakken CvB
college van bestuur
Dia
Diamantstraat
havo
hoger algemeen vormend onderwijs
hbo
hoger beroepsonderwijs
ICT
informatie- en communicatietechnologie
mbo
middelbaar beroepsonderwijs
MT
managementteam
NS
Nieuwe Sloot
PO
primair onderwijs
POP
Persoonlijk Ontwikkelings Plan
PR
public relations
PZ
personeelszaken
RPO
Regional Plan Onderwijsvoorzieningen
SAC
Sacharovlaan
SL!M
Scala Les en Instructie Model
SWOT
strengths, weaknesses, opportunities and threats
t-gym
tweetalig gymnasium
t-havo
tweetalig havo
t-vmbo
tweetalig voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs
t-vwo
tweetalig voorbereidend wetenschappelijk onderwijs
TL
teamleiders
TTO
tweetalig onderwijs
VD
vestigingsdirectie
vmbo
voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs
vmbo-b
voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs- basisberoepsgerichte leerweg
vmbo-k
voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs- kaderberoepsgerichte leerweg
vmbo-t
voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs- theoretische leerweg
vmu
vakmanschapsuren
VO
voortgezet onderwijs
vwo
voorbereidend wetenschappelijk onderwijs
20