Motiveren kun je leren- zinvol in iedere levensfase
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
1
Oncologie verpleegkundigen
• • • • •
Engelen op aarde Lief Zorgzaam Beste voor de patient Reparatie reflex
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
2
Praktijk voorbeelden • • • • • • • • •
Therapie trouw Niet komen bij koorts na chemotherapie Geen behandeling willen/ alternatieve circuit Trainen/ bewegen/ conditie Gesprek over leven en dood Gewicht Roken Alcohol ………
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
3
>10.000 gezondheidswerkers waarom en hoe
11-6-2015
4
Wanda de Kanter motiveren
Ambivalentie: nu afzien voor voordeel later • Huidig gedrag
• Gewenst gedrag
Voordelen in het nu: Lekker eten, tv kijken, te laat naar bed gaan, Mac Donalds halen
Voordelen straks bv: Slank, fitter, diploma, gezonder, betere kwaliteit van leven later
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
5
20e eeuw: gevaar van buitenaf
• Infectieziekten • Tyfus,Diphterie,Polio,TBC
• Oplossing: • vaccinatie /hygiëne/ aanleg riolering/antibiotica
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
6
21e eeuw :gevaar van binnen: 50% ziekten door gedrag. risicogedrag/ verslavingen/ levensstijl -
Kanker COPD HVZ Obesitas - DM type II Alcohol …………..
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
7
Rol van de arts/verpleegkundige 20e eeuw
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
8
Rol van de hulpverlener 21e eeuw?
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
9
Wat is risico gedrag?
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
10
Wat is risicogedrag ?
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
11
Wat is risicogedrag?
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
12
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
13
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
14
Risico gedrag oncologie
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
15
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
16
MI rond R/
Voor behandeling: conditie > Tijdens/na behandeling: mobiliseren Voorkomen bijwerkingen en recidief, tweede primaire tumor
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
17
• Ongevraagd advies: als de hulpverlener pro verandering pleit, zal de patiënt pro status quo pleiten: ja maar…….
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
18
“Ongewenst” gedrag Dreigen Informeren Negeren
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
19
Dreigen
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
20
Informeren: folders
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
21
3 communicatie stijlen • Directief • Volgend • Gidsend
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
22
Motivational Interviewing
• Is een gidsende, persoonsgerichte gespreksstijl, om verandering gedrag te bevorderen door het verhelderen en oplossen van ambivalentie
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
23
De kern van MI MI is de vaardigheid om de juiste motivatie bij patiënten op te wekken • • • •
gidsen > sturen dansen > worstelen luisteren > praten samenwerken met respect autonomie
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
24
MI: dansen ipv worstelen
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
25
Luister met empathie Empathie is het vermogen je daadwerkelijk in een ander en diens motivatie en drijfveren te verplaatsen.
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
26
Maar hoe krijg je iemand zover dat hij het – belemmerende- gedrag wil veranderen 11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
27
Toneel mobiliseren
Hoe niet, hoe wel
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
28
Hoe niet: ongevraagd, directief advies:
WEERSTAND: Ja maar, gedachtenkronkels, afhaken, niet meer luisteren 11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
29
Hoe wel: Motivational Interviewing
• Vraag of je het over X mag hebben. • Vraag waarom iemand nog X (niet) doet • Vraag om motivatie om X te veranderen in cijfer van 0 - 10 • Vraag om vertrouwen dat het lukt cijfer van 0 -10 • Vraag of je nu informatie mag geven . 11-6-2015
30
Wanda de Kanter motiveren
Eerst zeker weten dat je toestemming van de patiënt hebt om het gesprek aan te gaan
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
31
vaardigheden van MI • • • •
1) Stel open vragen 2) Luister reflectief :vat samen 3) Ondersteun en bevestig 4) Empathie,warmte en (opr)echtheid
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
32
Spirit MI
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
33
Reflectie/samenvatting korte opsomming van wat de patiënt gezegd heeft, liefst met iets andere bewoording 11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
34
Doel reflectie:
• Effect dat patiënt zich begrepen voelt. • Check of je het zelf wel goed begrepen hebt. • Geeft zicht op ambivalentie. 11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
35
Reflectie als spiegel
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
36
Ambivalentie “ Ik hoor dat u eten heerlijk vindt en ik hoor ook dat u baalt dat de kleren u niet meer passen…” 11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
37
Ambivalentie : tussen droom en daad….
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
38
Ambivalentie casus • Voordeel nu:
• Voordeel straks
• • • • •
• • • • •
in bed liggen :lekker Geen pijn Niet benauwd Angst voor collaps Niet over grenzen heen gaan
11-6-2015
Ik wil snel naar huis Spierkracht neemt af Decubitus Thrombose Complicaties>
Wanda de Kanter motiveren
39
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
40
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
41
Motiverende gespreksvoering is geen behandeling
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
42
Na het MI gesprek: de ontvanger staat aan…. • Informatie concreet op de anamnese (weerleggen van gedachtekronkels) • Concreet iemand meenemen naar de toekomst • En nu ? Stappen plan opknippen in kleine stukje 11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
43
Blaise Pascal (1623-1662) Franse Wiskundige en Filosoof
Mensen raken over het algemeen meer overtuigd door de redenen die zij zelf ontdekken dan door dan door de argumenten die anderen aandragen
11-6-2015
Wanda de Kanter motiveren
44
Motivational Interviewing S/ the end
• Vraag of je het over het X mag hebben. • Vraag waarom iemand nog X doet • Vraag om motivatie om X te veranderen in cijfer van 1 t/m 10 en wat doet het toenemen • Vraag om vertrouwen dat het lukt cijfer van 1 t/m 10 en wat doet het toenemen • Wie kan helpen en wanneer? • Vraag of je nu info mag geven . 11-6-2015
45
Wanda de Kanter motiveren