Enterprise Architectuur pagina 2 Globalisering pagina 5 Total Quality Management Pagina 15
Leerwijzer Enterprise-Architectuur, VBI-10 (leerjaar 2007-2008). Inleiding. Het begrip architectuur binnen de ICT is relatief nieuw, veelomvattend, divers, en zelfs omstreden, lees de discussie met bouwkundig architecten die de naam IT-architect aanvechten, onderwerp. Binnen de Academie voor ICT en Management en met name in de opleiding Informatica wordt veel aandacht besteed aan het ontwikkelen (ontwerpen, bouwen, implementeren en onderhouden) van informatiesystemen, waarbij de nadruk ligt op de softwaresystemen (applicaties) en waar programmeren dus een belangrijke plaats inneemt. Applicaties worden altijd ingezet in een organisatorische context, ze bestaan niet op zich maar worden ingezet ter ondersteuning van de bedrijfsprocessen die in die bepaalde organisatie worden gebruikt om de bedrijfsfuncties te kunnen vervullen. De rollen van de verschillende betrokkenen: consultant, programmeur, informatieanalist, eindgebruiker, opdrachtgever, systeembeheerder enz. evenals de aspectgebieden zoals het bedrijf (waar doen we het voor) de gegevens (wat zijn de variabelen) en waarop moet het systeem gaan draaien (de infrastructuur) komen in meer of mindere mate daarbij aan bod. In dit onderdeel “architectuur” van de periode VI-7 gaan we met name aan deze onderwerpen aandacht besteden. Om enigszins vertrouwd te raken in deze zeer complexe materie is gekozen om uit te gaan van een bestaande methode (DYA) en als beschrijvende taal wordt Archimate ingezet waarmee, m.b.v. de tool Bizzdesign Architect, in een casussituatie de architectuur wordt beschreven. Er bestaan diverse architectuur frameworks (Zachman, Kruchtens 4+1, Togaf, IAF). Binnen de DYA methode van Sogeti maakt men gebruik van een eigen framework, architectuurraamwerk (blz 83 ref 1.) Doel. Het doel van de cursus Enterprise-architectuur is het krijgen van inzicht in de complexe materie van het ontwikkelen van informatiesystemen die voldoen aan de wensen van een groot aantal belanghebbenden en die hun taak moeten uitvoeren met behulp van adequate technische ondersteuning. Deeldoelen zijn: 1. de student kent een aantal architectuur frameworks; 2. de student kan het belang van Enterprise architectuur aangeven; 3. de student kan een aantal soorten architectuur beschrijven te weten: enterprise, business, informatie en infrastructuur architectuur; 4. de student kan de DYA methode beschrijven; 5. de student kan de DYA methode toepassen op een oranisatie (bestaand of in een casus weergegeven) van redelijke opvang; 6. de student kan viewpoints benoemen; 7. de student kan views beschrijven; 8. de student kan de begrippen principes, patterns, methoden, modellen, technieken, tools beschrijven; 9. de student kent de archimate taal en kan hierin een architectuur modelleren; 10. de student kan principes, patterns, methoden en modellen, voor een aantal gekozen viewpoints en voor drie aspectgebieden (business, informatiesysteem en technische infrastructuur) bij een organisatie invullen medelleren m.b.v. de tool Bizzdesigner architect.
De groepsopdracht. Het architectuurdenken is in Nederland, maar ook wereldwijd, vooralsnog voorbehouden aan Universiteiten en grote organisaties. Met name overheid en semieoverheidsorganisaties, b.v. belastingdienst en UWV, maar ook grote bedrijven, alle banken, verzekeringsbedrijven en grote productiebedrijven, houden zich bezig met Enterprise architectuur.. De opdracht luidt dan ook: Ontwikkel voor verzekeringsorganisatie “Verzekeren In Het Groot” (VIHG) de enterprise architectuur volgens de DYA-methode (strategische dialoog, business case, architectuur services, etc.). Een van de architectuurservices daarbij is het middels archimate schema’s in beeld te brengen en voor zover mogelijk een advies te geven m.b.t. de toekomstige invulling van deze architectuur. De opdracht kan opgedeeld worden in een aantal onderdelen: 1. Middels een strategische dialoog (in dit geval tussen studenten onderling) binnen VIHG wordt een strategisch document geformuleerd waarin businessdoelen, ICTenablers, algemene principes en business cases van de organisatie achterhaald worden. 2. De architectuur scorekaart wordt ingevuld. 3. De architectuur wordt beschreven d.w.z. het DYA raamwerk wordt ingevuld middels de Archimate taal en het gereedschap Bizzdesign architect.
De “individuele” opdracht. Elke tweetal studenten maakt een (globale) beschrijving van de architectuur van een middelgroot bedrijf. Je bent net terug van de stage en deze stagebiedende organisatie zit nog goed op je netvlies. Het stagebedrijf is een uitgelezen organisatie om vanuit reeds aanwezige kennis en een of meer nieuwe interviews de architectuur van dit bedrijf te beschrijven in termen van de Archimate taal en m.b.v. de tool Bizzdesign Architect. Hoe gedetailleerd deze beschrijving moet worden is grotendeels afhankelijk van de omvang van het bedrijf en kan in overleg met de betrokken docent bepaald worden Werkwijze. De eerste vier weken wordt gestart met een hoorcollege waarin kort wordt ingegaan op het onderwerp van die week. Verder in de week volgen trainingen van 2 lesuren die voornamelijk
gevuld worden met bespreken van de bestudeerde stof en de resultaten van de opdrachten m.b.t. de architectuur van VIHG met de docent. Tijdens de training wisselen de profgroepen, onder toeziend oog van een docent, de bevindingen uit en bediscussiëren elkaars conclusies. Een verslag per profgroep is het resultaat van deze bijeenkomst. Toetsing. In week 9 van het betreffende kwartaal wordt een assessment georganiseerd in de vorm van een groepspresentatie van de architectuur van VIHG die wordt afgesloten met een vragenronde voor de groep. Daarna volgt een individueel assessement waarin de student wordt bevraagd over de theorie van het vakgebied architectuur in het algemeen en de methode DYA in het bijzonder en waar het resultaat van de individuele opdracht wordt verdedigd.
Literatuur: DYA: snelheid en samenhang in business en ICT-architectuur, Roel Wagter, Martin van den Berg, Joost Luijpers, Marlies van Steenbergen; SOGETI; ISBN 90-72194-62-4. Op het AIMweb staat een aantal artikelen dat zeker bestudeerd moet worden om de opdrachten uit te voeren.
Course description Internationalization AIM BI Jelle Alkema Breda November 2007
Internationalization
Module Description
Content
1. 2. 3. 4.
Introduction to the program Program Literature Grading
1 Introduction 2 3 Course Summary The world is going through a process of increasing integration on political, economical and cultural levels. However, what exactly is happening is less clear. Is the world moving towards one, market led, system in which everybody can get his due, or is the process of globalization just another step in the exploitation of the many by the few? Understanding globalization starts with accepting the complexity of the process. Different interdependent processes work at different speeds towards further integration or collapse of the system. This global system has static elements we can describe; market structures, political structures, etc. This however can only be understood in its dynamics; e.g. the process of political integration, growing dependencies because of internationalization of trade and cultural integration and segregation going hand in hand.
4 Study objectives Course objective: The course opts not to make a choice between the different schools of thought on the subject, but to present all major points of view. Its goal is to arm the student with knowledge and tools enabling him or her to analyze the process of globalization and draw his or her own conclusions.
1.
Program
5 We 6 Introduction to the module ek Subject: Mechanisms from organizational and spatial science: 1 Functional distance Subject:
Subject: Subject:
Subject:
Reading
The information revolution Defining Globalization Economics: Basics (New Keynesian, Monetarists) Market place theories (Porter) Economic Clusters (Porter) Politics: History of Globalization Growth and decline of the nation state Governance International Governance National Governance Corporate Governance Governance of Small Scale Enterprise in a globalized world Cultural identity National Identity Global Cultural Diversity (Hofstede) Corporate Culture Cultural scenario’s for the globe
Reader Globalization august 2004 “Mondialisering” door Lou Keune ”Globalisering, kans of bedreiging” door Jan peter Balkenende Global Organizational Networks” by Jelle Alkema Chapter one: “A Theoretical approach to Globalization”
7 We 9 Global Value Networks ek Subject: Economics: 2 Basics (New Keynesian, Monetarists) Market place theories (Porter) Economic Clusters (Porter)
8 1. Basics
History of economic thought; The triumph of capitalism. The fall of the Berlin Wall (Gorbachev) The Monetarists (von Hayek) The school of Chicago (Milton Friedman) Reaganomics and Thatcherism (libertism by Ayn Rand) Market place theories (Porter)
The global market Commodity markets Labor Markets Financial markets 2. Market Place theories; on global competition Locational view; Comparative advantage Global locational specialization Corporate view; Competative advantage 3. Economic Clusters Porter’s diamond model Cluster theory (Porter) From value chain to value network
10 Re adi ng
“Global Organizational Networks” by Jelle Alkema Chapter two: “Global organizational Patterns” “On competition” by Michael Porter Chapter 6 “The competitiveness off locations” Chapter 7 “Clusters and competition”
11 We 12 Global Cultural Diversity and Cross Cultural ek Management 3 Subject:
Cultural identity National Identity Global Cultural Diversity (Hofstede) Corporate Culture Cultural scenario’s for the globe
1. Cultural identity Group identity; the individual as part of the group Cultural Identity; anonymous identity 2. National identity National Identity; the federal state ad the Nation 3. Global Cultural Diversity (Hofstede) Global and local culture Global versus Local; dualism in culture National versus corporate culture (Hofstede) 4. Corporate Identity Corporate culture in response to structure or vv. Managing cultural diversity in global companies 5. Cultural Scenario’s for the Globe The consumer culture; Things are looking up: Fukuyama, bigger is better for everybody from a free market, capitalist point of view. The Global cultural divide; We’re gonna clash: Huntington clash of cultures; the pessimistic scenario towards global conflict or optimistic right winged view of the revival of the nation state. Reading
Reader Globalization august 2004 “On fish and ponds; matches between organizational and locational culture as result of competition in the globalization process” by Jelle Alkema “Hofstede's Model of National Cultural Differences and Their Consequences: A triumph of faith - A failure of analysis" (abridged) by Dr. Brendan McSweeney For a summary of Hofstede’s theory check: http://feweb.uvt.nl/center/hofstede/index.htm For Hofstede’s culturaldimensions applied to countries check: http://www.geert-hofstede.com/
Week 4
Global, National and Corporate Governance Subject:
Governance International Governance National Governance Corporate Governance Governance of Small Scale Enterprise in a globalized world
1. Governance Governance model 2. International Governance Global political collaboration - The G7 (USA, Japan, Germany, UK, France, Italy, Russia) - Trade blocks (EU, ASEAN, USA, Canada and Mexico, Andes, etc) Treaties - The United Nations - World Bank, GATT, etc - International collaboration or domination The global legal structure - International state law applied - International legislation by agreement (e.g. the ILO) - National (mostly USA) law treated as international law - Legal firms 3. Corporate Governance Codes of conduct; SOX and Tabaksblad Global Corporate players The nine Global media corporations Global food, giants in Logistics (Unilever, etc.) The seven sisters (Shell, etc.) Reading
“Global Organizational Networks” by Jelle Alkema Chapter four: “Civil Society”
Week Outsourcing 5
Terminology; profit centers, shared service centers, outsourcing, off shoring The need for outsourcing; global locational specialization The difficulty of outsourcing; - Managing diversity - Managing across geographical distance - Managing dispersed organizational structures/value networks “Global Organizational Networks” by Jelle Alkema Chapter three: “Strategic Business Responses to the Global Value Network”
Week 5
Workshop
Week Issues in Globalization: fossil fuel depletion, pollution, have and have-nots 6 Fossil fuel; the engine of globalization Oil depletion: Hubbert’s peak Pollution: global warming Those left behind (Haves and have-nots): Theories on the spread of wealth around the globe (center/periphery, market theories, trickle down theory, dualism)
13
2. Literature “Global Organizational Networks” by Jelle Alkema 2007 Chapter two: “Global organizational Patterns” Reader Globalization November 2006 Mondialisering, door Lou Keune Globalization as a theme in Organizational Science, by Jelle Alkema Globalisering, kans of bedreiging, door Jan peter Balkenende Rethinking American Management Strategies by Stephen Kelly Professional culture in education in a consumer market, by Jelle P. Alkema Hofstede's Model of National Cultural Differences and Their Consequences by Dr. Brendan McSweeney “On competition” by Porter Hand outs and websites may be part of the course material
14 3.Grading
Grade The course will be evaluated on the basis of an written exam. An additional point can gained trough writing a paper in English on Globalization a topic of your choice. A 5,5 is a passing grade. This may consist of the extra point for the paper plus a 4,5 or a written exam only graded 5,5, or higher. A resit will consist soly of a written exam. Examples of exam questions will be provided. How to study for the exam The exam is based on what was offered in class and reading material, specifically the book “Global Organizational Networks”, the Reader and Porter’s “On Competition”, websites and workshop material.
How to write an acceptable paper Size: The paper is not longer than 5 A-4 pages Use of theory: The paper is based on a solid theoretical bedrock, e.g. an issue in Globalization is addressed using theory appropriately. Academic standards: sources are quoted correctly English: the use of English is of an acceptable, professional, level. Originality: if not enough of the paper is original work or any part of the paper is of dubious origin, the paper will not be graded. I strongly recommend only those students write a paper who are willing to put effort in to their work and accept the real risk of not gaining the credits for it.
Total Quality Management Total Quality Management (TQM) (ook: Integrale kwaliteitszorg) is een managementstroming gericht op voortdurende verbetering van algemene bedrijfsprestaties, en een focus legt op het voldoen aan klanteisen en de bedrijfsstrategie. Huiswerkopdrachten Per week zal een huiswerkopdracht medegedeeld worden. Deze opdrachten dienen aan het begin van les 6 bij de docent ingeleverd te worden. De opdrachten worden meegenomen bij de bepaling van het eindcijfer!
15 Lesweek 1: servqual Onderzoek de servqual methodiek. Maak de 5 kwaliteitsdimensies concreet voor onze opleiding. Geef per dimensie aan op welke wijze aan wie u wat voor vragen zou stellen. Output 1 a 2 A4 met beschrijving van het bovenstaande. SERVQUAL is een model voor het meten van kwaliteit van diensten en is in 1988 door Zeithaml, Parasuraman en Berry ontwikkeld[1],[2]. De ontwikkeling van het SERVQUAL-model begon midden jaren tachtig[3], mede als gevolg van de ontwikkeling van het deelgebied service marketing. De verwoedde discussies[4],[5] omtrent de validiteit en betrouwbaarheid van het model hebben ertoe geleid dat SERVQUAL een van de meest kritisch beschouwde modellen in de marketing is.
16 Lesweek 2: de Guru’s De goeroes hebben wijze lessen paraat voor iedere organisatie. Kies 1 van de goeroes en zoek op het Net naar aanvullende info over hem. Beschrijf vervolgens wat onze opleiding volgens de Guru zou moeten doen. M.a.w. maak de theorie van 1 van de in de les vermelde guru’s concreet voor onze opleiding, zie het maar als een soort IPR. Output 1 a 2 A4 met de wijze les(sen), ingevuld in onze praktijk, inclusief bronvermelding
De kwaliteitscirkel van Deming is een creatief hulpmiddel voor kwaliteitsmanagement en probleemoplossen ontwikkeld door William Edwards Deming. De cirkel beschrijft vier activiteiten die op alle organisaties van toepassing zijn. In een cyclus kunnen die zorgen voor een betere kwaliteit. De vier activiteiten zijn:
PLAN : Opstellen van een plan voor de uitvoering van processen en vaststellen van normen en concrete doelstellingen. DO : Voer de geplande processen uit. CHECK : Controleer de processen op de uitvoering en registreer afwijkingen op de norm. Meet de beoogde resultaten. ACT : Evalueer afwijkingen en resultaten en neem actie. Herontwerp de processen indien nodig voordat deze opnieuw worden uitgevoerd.
Lesweek 3 : tools. Surf op het net naar de old en de new 7 tools. De tools worden ingezet bij het vinden, analyseren, oplossen en voorkomen van problemen. Geef voor concrete AIM-sitatuaties aan welke tools U (met motivatie) zou inzetten. Doe dit zodaning dat alle 14 tools aan bod komen. Output 1 a 2 a4 Old tools Pareto chart, histogram, check sheet, control chart, cause-and-effect diagram, flowchart, and scatter diagram New tools affinity diagram, tree diagram, process Decision Program Chart, matrix diagram, relationship diagram, prioritization Matrix, activity diagram 16.1 Lesweek 4: methods Stel voor een door je te volgen keuzevak een “house of quality” op QFD (Quality Function Deployment) is een methode om klantenwensen en marktvragen te vertalen in ontwerpeisen. De methode zorgt ervoor dat een organisatie zich concentreert op de klantenwensen. Het resultaat van deze methode is een gegevensmatrix. Deze
gegevensmatrix wordt ook het kwaliteitshuis (the house of quality) genoemd. De representatievorm van het kwaliteitshuis (afbeelding) is zeer divers. Wat overeenkomt is dat het op een huis lijkt. Meestal bevat de matrix de in de figuur aangegeven velden. Proces 1. Het QFD proces is een teamgebeuren. Het is meestal zo dat de processtappen meerder malen worden doorlopen. 2. Het vertalen van de klantenwensen in ontwerpeisen gebeurt als volgt (zie figuur); 3. Klantenwensen. In dit veld worden de klantwensen opgesomd. De klantenwensen worden meestal verkregen na uitgebreid ( veld) onderzoek. 4. Relatief belang. De klantenwensen of eisen worden gewogen op hun belangrijkheid. 5. Oordeel gebruiker. Het oordeel van de gebruiker wordt verkregen na gedegen concurrentie onderzoek. 6. Strategie. Op basis van de bedrijfsstrategie, geschatte inspanning versus te bereiken resultaten, wordt er een prioriteit toegekend. 7. Specificaties. De beschikbare gegevens worden vertaald in specificaties en/of ontwerpgegevens. 8. Relatie tussen wensen en specificatie. In een matrixvorm worden de relaties beoordeeld op, in welke mate de specificatie of ontwerpparameter bijdraagt in de realisatie van de klantenwensen. 9. Correlatie. In een matrix vorm worden de specificaties (5) met elkaar vergeleken en beoordeeld op tegenstrijdige of elkaar versterkende aspecten. 10. Relevantie. In deze kolom worden de specificatie en/of ontwerpeisen gewogen op haalbaarheid. 11. Streefwaarden. Als laatste worden de resultaten vertaald in streefwaarden of ontwerpeisen. Lesweek 5 : ISO standards Stel avans heeft een oud ISO 9001-certificaat en wil overgaan op een nieuwe ISO certificatie. Wat staat hen dan allemaal te wachten? Output 1 a 2 A4 De ISO 9001:2000 is een norm die eisen stelt aan het kwaliteitssysteem van een organisatie en de manier waarop de organisatie met het kwaliteitsbeleid om gaat. Zo moet bijvoorbeeld het kwaliteitsbeleid op papier staan en moet er gecommuniceerd worden naar alle medewerkers. De organisatie moet zorgen voor klantentevredenheid door te voldoen aan de eisen van de klanten en aan de van toepassing zijnde wettelijke voorschriften. Daarnaast moeten de bedrijfsprocessen vastgelegd worden in een kwaliteitshandboek en moet daadwerkelijk volgens deze processen gewerkt worden. Nadat een externe audit heeft plaatsgevonden, kan de organisatie een certificaat ontvangen waaruit blijkt dat zij voldoet aan de eisen die door de norm worden gesteld. Dit is een teken voor de organisatie en haar klanten dat de organisatie op een vooraf gestelde en gestructureerde manier aan kwaliteitsmanagement (zorg, beheersing en borging) doet.