Initiatiefvoorstel agenda nummer
Volgnummer rv2009/45
datum
3 juni 2009
Aan
De raad van de gemeente Hulst
portefeuillehouder
Burgemeester J.F. Mulder Onderwerp: Voorstel van de Werkgroep millenniumgemeente Hulst tot verdere invulling millenniumgemeente Hulst 2009. Inleiding
De gemeente Hulst meldt zich via het voorgenomen raadsbesluit officieel aan om millenniumgemeente te worden. De gemeente Hulst is op een aantal zaken zoals duurzaamheid, energiebesparende maatregelen en watermanagement al actief. Het aansluiten bij de millenniumgemeente heeft onder andere tot doel deze al ingezette ontwikkelingen verder te zetten, eventueel te intensiveren en dit ook over te dragen en te delen met zijn inwoners. Uitgangspunt is om niet alleen aan te sluiten op gemeentelijke bestaande initiatieven maar ook om de vele duurzame projecten door andere partijen die al lopen binnen de gemeente Hulst te ondersteunen. Belangrijkste doelstelling daarbij is de versterking van de bewustwording voor de millenniumdoelstellingen in het algemeen binnen de gemeente Hulst en voor de drie bij raadsbesluit van 12 februari 2009 genoemde millenniumdoelen. Voorliggend voorstel is de uitwerking om de millenniumgemeente Hulst een eerste aanzet te geven, voor met name 2009. 1. Situering van het onderwerp, aanleiding en probleemstelling De gemeenteraad van Hulst heeft op 12 februari 2009 de intentie uitgesproken om toe te willen treden tot de club van millenniumgemeenten. Er werd besloten om een werkgroep samen te stellen waarin alle raadsfracties vertegenwoordigd zijn om de concrete uitvoering verder vorm te geven en om voor de zomervakantie 2009 met uitgewerkte voorstellen te komen. Op 12 februari 2009 werd voorop gesteld prioriteit te geven aan ondersteuning en ontwikkeling van plaatselijke en regionale initiatieven, die voortkomen uit en gedragen worden door de eigen bevolking De raad heeft op 12 februari 2009 aangegeven zich in te willen zetten voor de millenniumdoelen 2, 7 en 8. Doelstelling 2. Alle jongens en meisjes gaan naar school. Deze doelstelling maakt een dwarsverbinding naar lokale en regionale scholen en bestaande particuliere lokale projecten in ontwikkelingslanden mogelijk. Zowel hier als in de ontwikkelingslanden liggen op die manier mogelijkheden ter ondersteuning en sensibilisering Doelstelling 7. Er leven meer mensen in een duurzaam leefmilieu Hier met name kunnen sterke dwarsverbanden gevonden worden in de eigen bedrijfsvoering van de gemeente die bijdragen aan een duurzamere en klimaatvriendelijkere wereld. Denk daarbij aan duurzaam bestrijden van onkruid, groene stroom, milieubeleidsplan, klimaatbeheersing, wagenpark en andere klimaatvisies. Milieuproblemen en opwarming van de aarde worden het hardst gevoeld in de ontwikkelingslanden. De aanpak en preventie van die problemen hier in eigen omgeving komt op die manier de ontwikkelingslanden ten goede. Doelstelling 8. Er is meer eerlijke handel, schuldverlichting en hulp. Het achtste millenniumdoel is er met name op gericht om de situatie, hier in de rijke landen te veranderen: die zouden een betere prijs voor de exportproducten van arme landen moeten betalen, de zware schuldenlast van de armste lande kwijtschelden en meer ontwikkelingshulp kunnen geven. Sinds het raadsbesluit van 12 februari is de werkgroep bestaande uit Jules Vereecken (CDA), Frank Smits (PvdA), René v.d. Kieboom (GH), Jos Buijsrogge (ABGH), Alex de Burger (PH), Lucien Reijns
(VVD) en Ger van Unen (SP) 3 keer bij elkaar geweest; op 6 april, op 28 april en op 2 juni. Jules Vereecken zat de bijeenkomsten voor. Raadsgriffier Dirk Van Bunder verleende ambtelijke ondersteuning. Tijdens die bijeenkomsten werd gebrainstormd, gediscussieerd en geïnventariseerd. Eén en ander heeft geresulteerd in bijgaand voorstel waarin de genoemde vertegenwoordigers zich konden vinden. 2. Oplossingen, eventuele alternatieven en beoogd resultaat Om de millenniumdoelstelling in het algemeen en de millenniumdoelstellingen 2, 7 en 8 in het bijzonder duidelijk zichtbaar te maken en uit te dragen, wordt voorgesteld om dat bij de opstartfase in 2009 te doen via drie speerpunten: A.Duurzaam millenniumnetwerk, B.Acties en C. Milieu, duurzaamheid en klimaat hoger op de politieke agenda. A/ Duurzaam millenniumnetwerk De gemeente Hulst wil bij het millenniumproject zoveel mogelijk partners betrekken en stimuleren; ondernemingen, scholen, jongeren, corporaties, verenigingen, instellingen en vooral inwoners. De samenwerking met deze partners moet leiden tot een duurzaam millenniumnetwerk binnen de gemeente Hulst. Daarin wil de gemeente Hulst voornamelijk naar scholen en organisaties die met ontwikkelingssamenwerking bezig zijn, faciliterend gaan optreden. Hierbij denkt de werkgroep millenniumgemeente Hulst in eerste instantie aan de volgende acties. Deze acties kunnen alle drie de geprioriteerde millenniumdoelen extra onder de aandacht brengen. • Kick-off evenement De kick-off van millenniumgemeente Hulst gebeurt via een evenement waarbij getracht wordt zoveel mogelijk bovenstaande organisaties te betrekken. Daarbij zal officieel de millenniumvlag gehesen worden. Dit zou kunnen plaatsvinden rond Wereldarmoededag (17 oktober). Tijdens deze kick-off kunnen debat, lezingen, tentoonstelling, muziek, cultuur enz.… aan bod komen om mensen te lokken en om ze vervolgens te informeren over de millenniumgemeente Hulst en de doelstellingen daarvan. Voor dit evenement wordt samengewerkt met COS-Zeeland en wordt subsidie aangevraagd bij NCDO (Reprosubsidie). Deze kick-off moet ook mensen aantrekken om de bestaande millenniumwerkgroep te verbreden met geïnteresseerde organisaties en individuen (zie verder). Kosten: geen gemeentelijke middelen (NCDO-subsidie), enkel eventuele manuren binnen de griffie. • Netwerkopbouw Belangrijk is ten allen tijde betrokken partijen, die actief zijn binnen de gemeente, te betrekken bij de bewustwording en de acties. Dit kan op verschillende manieren en op diverse momenten gebeuren; - Hen mee laten praten hoe binnen de gemeente Hulst ‘millenniumgemeente’ vorm moet krijgen. - Debat aangaan met hen in de vorm van conferentie (kan tijdens kick-off gebeuren). - Vertegenwoordigers van hen betrekken of opnemen in de werkgroep millenniumgemeente. - Acties van hen die op voorlichting gericht zijn, ondersteunen (zie verder). Kosten: geen • Publicaties Om bovenstaande uitgangspunten op het gebied van de millenniumgedachte verder uit te dragen zal tevens gebruik gemaakt worden van de bestaande gemeentelijke publicaties en publicatieruimte: Website, ZVA, voorlichtingsblad, personeelsblad en ook het Natuurblad (NME) waarin de gemeente participeert. Deze kanalen zouden ook ingezet kunnen worden om aandacht te vragen aan bijvoorbeeld de internationale vrouwendag, World Fair Trade dag, wereldarmoededag, Aids/HIV, Nacht van de nacht, enz.… Intern kan tevens intranet aangewend worden om bepaalde zaken onder de aandacht te brengen van de medewerkers, zoals bijvoorbeeld het uitschakelen van computers en lichten.
2
Kosten; geen extra middelen omdat gebruik gemaakt kan worden van beschikbare en reeds ingekochte publicatieruimte. B/ Acties De werkgroep stelt voor om daarbij een aantal, kleinere acties als voorbeeld te stellen ten opzichte van zijn personeel, inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Met deze acties en initiatieven hoopt de werkgroep de bewustwording en het mobiliseren aan te wakkeren. Ook deze acties kunnen alle drie de geprioriteerde millenniumdoelen extra onder de aandacht brengen. • Max Havelaarkoffie De gemeente Hulst zal daarbij zelf het voorbeeld geven en bekijken of het schenken van Max Havelaarkoffie in gemeentewinkel, raadzaal en ten slotte in de gehele organisatie kan ingevoerd worden. Dit kan via de bestaande apparatuur. Het schenken van Max Havelaar is 15% per jaar duurder dan de gewone koffie (een andere fairtradekoffie 6%). Uitgaande van een jaarlijkse koffierekening van €10.000,- betekent dit dus een meerkost van €1.500,-. Als je overschakelt wel opletten voor de kwaliteit – gebruiker (gewenning of testfase doen). In de gemeentewinkel kan je eventueel duidelijk wijzen dat er Max Havelaar–koffie gedronken wordt en dat deze via Fairtrade is tot stand gekomen. •
Wereldwinkel – De Wereldwinkel meer bekendheid geven door hen free publicity te geven in de gemeentelijke publicaties. – De zichtbaarheid (bewegwijzering) op de (Steen)straat verbeteren, zodat mensen de Wereldwinkel makkelijker vinden. – Als gemeente zelf klant worden van de Wereldwinkel (kerstpakket, relatiegeschenken,…)
• Fietsen Scoort De werkgroep stelt voor dat de gemeente Hulst gaat meedoen aan het Fietsen Scoort project. Deelname levert direct verschillende voordelen op voor eigen gezondheid en het milieu. Het eigen lichaam en hart wordt getraind, de deelnemers doen mee aan loterij, CO2-uitstoot wordt vermeden en een goed doel wordt gesteund. Het ter beschikbaar gesteld bedrag kan per organisatie gemaximeerd worden. De werkgroep stelt voor om €1000,- beschikbaar te stellen. Per kilometer dat een deelnemer fietst, gaat een klein bedrag naar OXFAM-NOVIB. Daarnaast is er per organisatie een Fietsen Scoort-coördinator nodig. Per campagneperiode wordt de belasting voor deze persoon geschat op 8 uur voor de gehele campagneperiode . Zie voor meer info: www.fietsenscoort.nl •
Symbolische acties De gemeente Hulst gaat deelnemen aan Warme (Dikke) Truiendag. Op die dag wordt de verwarming teruggedraaid. Vervolgens kan ook via de bestaande publicatiekanalen of zeer gericht hiervoor bij bedrijven in de gemeente bereidwilligheid gezocht worden om hieraan deel te nemen. Kostprijs: geen, eerder voordeel minder energiekosten die dag. • De gemeente Hulst wil ook deelnemen aan Nacht van de Nacht. Kosten: manuren inzet piketdienst • Via TNT kan op te verzenden post een label gestempeld worden ‘Deze post is vervoerd met biobrandstofvoertuigen’. Kostprijs €50,•
• Waterpromotiecampagne Mensen zijn zich veel te weinig bewust van de enorme rijkdom die ze hebben in de vorm van vers drinkwater. Deze promotiecampagne kan via de reguliere kanalen of indien mogelijk apart (pagina ZVA kost €461,-). Deze bewustwording sluit aan bij het Stedelijk Waterplan. Dit waterplan moet na verloop van tijd leiden tot een duurzaam watersysteem. Deze campagne zou opgezet kunnen worden samen met het Waterschap Zeeuws-Vlaanderen en Evides.
3
•
Meeliften, aandacht besteden en meewerken aan initiatieven van anderen. Denk daarbij aan het Project Klimaatstraat (van Sassenstraat) = project van de ZMF, Week van de Zee, ….
• Het ondersteunen van bestaande initiatieven van organisaties die actief zijn binnen de gemeente Hulst • Basisscholen met vastenactie, Wandelen voor Water, en andere sponsorlopen • Reynaertcollege (concept studiepunten?) • Particuliere initiatieven in de gemeente die actief zijn op het vlak van ontwikkelingssamenwerking, milieu en lokale maatschappelijke organisaties (denk daarbij ook aan Vluchtelingenwerk, Voedselbank enz.) Het ondersteunen gebeurt door een budget beschikbaar te stellen waardoor organisaties of scholen gestimuleerd worden om tijdens hun bovengenoemde of andere acties de millenniumdoelen onder de aandacht te brengen van de inwoners. Uitgangspunt daarbij is om scholen of organisaties te stimuleren / faciliteren die dit willen (met een klein budget). Gemeente moet zelf niet het initiatief nemen. Budget is bestemd voor voorlichting in de gemeente en niet voor het inhoudelijke deel van het project. Eventueel opname in subsidiebeleid en bedrag beschikbaar stellen van €3000,Gezien de integratie van dit in het subsidiebeleid en de opbouw van millenniumnetwerk is praktische invoering waarschijnlijk realistisch voor 2010. C/ Milieu, duurzaamheid en klimaat hoger op de politieke agenda De gemeenteraad van Hulst kan zelf ook nadrukkelijk zijn verantwoordelijkheid nemen door milieu, duurzaamheid en klimaat hoger op de politieke agenda te plaatsen, zodat deze beleidsvelden een hogere prioriteit krijgen binnen het eigen gemeentelijk beleid. Het doel is immers een schone en duurzame gemeente voor de huidige, maar ook voor de toekomstige generaties. Dit is niet meer dan normaal voor een gemeente die zich uitdrukkelijk wenst te profileren als groene woongemeente. Ter versterking van deze intentie stelt de millenniumwerkgroep voor om bepaalde bestaande klimaat en milieu-initiatieven te ondersteunen en/of te versterken. Daarnaast willen/moeten wij een duurzaam inkoopbeleid structureel gaan invoeren. De werkgroep stelt de gemeenteraad zich in te zetten voor een actiever milieu- en klimaatbeleid en vraagt het college daarbij uitdrukkelijk meer inzet en aandacht voor milieubeleid door bijvoorbeeld: - Mee te doen aan de lokale duurzaamheidsbarometer - Een beleidsmatige inspanning te doen om binnen de gemeente duurzaam bouwen te stimuleren - Het opstellen en vervolgens ook vaststellen van een milieubeleid - Opstellen (+ laten vaststellen) van lichtplan (openbare verlichting, aanlichten gebouwen,….) - Structureel duurzaam inkopen (kijk ook naar FSC-papier,…). In 2010 zullen gemeenten voor 75% duurzaam moeten inkopen. De overheid heeft hierin een voorbeeldfunctie naar zijn inwoners en bedrijven. Bovendien heeft de gehele overheid met zijn inkoopmacht een prikkelende invloed op de markt. - Verder meewerken aan de Klimaatweek in november. - Verder meewerken aan de Nationale Boomfeestdag. - Groene stroom gebruiken (40%) en dat ook uitdragen via de gemeentelijke publicaties (niemand weet dat). - Opstellen van een klimaatbeleid (SLOK-subsidie) - Scheiden van afval (papier en plastic), zowel in het stadhuis als op de straat en daarbij ook aangeven wat de positieve effecten zijn voor het milieu. - Het goed onderhouden van de installaties (lagere energiekosten). - Mogelijkheid bekijken tot deelname aan de Week van de Vooruitgang (mobiliteit), www.weekvandevooruitgang.nl .In de Week van de Vooruitgang van 13 t/m 22 september 2009, staat het licht op groen voor duurzame mobiliteit. Het thema is dit jaar 'voor een beter (leef)klimaat'. Deze Nederlandse week is onderdeel van de European Mobility Week. - Bekijken of aangesloten kan worden bij acties zoals mondiale voetafdruk , Nacht van de Fooi (Horeca, in samenwerking met ondernemingsvereniging Hulst Vestingstad). Dit vraagt in principe geen extra geld, mogelijk wel extra ambtelijke capaciteit. Doch het hebben van duidelijke beleidslijnen maakt toekomstige uitvoeringen goedkoper, efficiënter en effectiever
4
omwille van het minder ad hoc moeten reageren op allerlei situaties en omstandigheden. Ook het hebben van een duidelijk beleid inzake verlichting kan op korte en langere termijn leiden tot minder kosten op dat vlak. 3. Relatie met de programmabegroting (Geef aan hoe dit voorstel bijdraagt aan in de programmabegroting gestelde doelen) Als de raad zich uitspreekt om millenniumgemeente te worden zal in de programmabegroting 2010 binnen het programma Bestuur dit als een actiepunt opgenomen worden. 4. Planning (tijdspad) en uitvoering Als dit voorstel goedgekeurd wordt, zal contact gelegd worden met de gemeentelijke adviesraden (WMO, jongeren, …) en alle andere organisaties die hierover iets wensen te zeggen. Denk aan het Reynaertcollege, Open Basis, De Linie, de basisscholen, stichtingen, enz.. Een aantal van deze zijn reeds in kennis gesteld van dit voorstel. Na de kick-off zal de Werkgroep Millenniumgemeente Hulst samen met en/of in overleg met geïnteresseerde organisaties verder gaan met het uitwerken en concretiseren van het project. Dit kan leiden in 2010 tot verdere acties, eventueel geconcentreerd rond 1 specifiek millenniumdoel. 5. Financiële paragraaf Voor uitvoering van speerpunten 1 en 3 zijn geen extra middelen nodig. Voor speerpunt nummer 2 denkt de werkgroep €7000,- (dat is 25 eurocent per inwoner) nodig te hebben voor het opstarten van de millenniumgemeente campagne. • Max Havelaarkoffie ; €1.500,• Wereldwinkel; bewegwijzering PM • Fietsen Scoort €1.000,• TNT-label €50,• Het ondersteunen van bestaande initiatieven van organisaties die actief zijn binnen de gemeente €3.000,o Diverse (oa. Waterpromotie, overige) €1.450,TOTAAL €7.000,6. Voorstel De Werkgroep Millenniumgemeente Hulst stelt voor om: • De gemeente Hulst officieel aan te melden als millenniumgemeente. • Goedkeuring te verlenen aan de acties genoemd onder 2A en 2B en daarvoor een eenmalig bedrag van €7.000,- beschikbaar te stellen. Dit bedrag zal verrekend worden in de Najaarsnota. • Met betrekking tot de beleidspunten –en initiatieven genoemd onder 2C wordt de raad voorgesteld om deze ter voorbereiding en uitwerking voor te leggen aan het college van burgemeester en wethouders. Namens de Werkgroep Millenniumgemeente Hulst, De Voorzitter, Jules Vereecken Bijlage(n): Onderliggende stukken (map leeskamer): Raadsvoorstel + besluit februari 2009
5
