Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer 2014-2017
Colofon Versie Datum Afdeling
: Definitief : Januari 2014 : Wijkbeheer
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
2
INHOUDSOPGAVE
1. INLEIDING ....................................................................................................................5 1.1 Voorafgaand proces ..................................................................................................................................5 1.2 Doel Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer ............................................................................................5 1.3 Opbouw van het Uitvoeringsplan........................................................................................................6 2. SPEELRUIMTEPLAN ........................................................................................................7 2.1 Visie ..................................................................................................................................................................7 2.2 Vertaling beleidsvoornemens naar Uitvoeringsplan...................................................................8 2.3 Doorontwikkeling Evaluatie & Analyse naar Uitvoeringsplan..............................................11 3. UITVOERINGSPLAN SPELEN AALSMEER .........................................................................12 3.1 Inhoud ...........................................................................................................................................................12 3.2 Beheer ...........................................................................................................................................................13 3.3 Communicatie ............................................................................................................................................14 3.4 Financiën en planning ............................................................................................................................15 3.5 Vervolgstappen..........................................................................................................................................16 Bijlage 1 Uitvoeringsplan..................................................................................................18 Bijlage 2 Participatietraject wijkbesturen na evaluatie ........................................................20 Bijlage 3 Wat is een natuurspeelplaats ..............................................................................22 Figuren...........................................................................................................................26 Figuren: 1A 1B 1C 1D
Overzicht speelplaatsen Aalsmeer Speelplaatsen Uiterweg-Centrum-Stommeer-Hornmeer Speelplaatsen (Nieuw)-Oosteinde Speelplaatsen Kudelstaart
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
3
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
4
1. INLEIDING 1.1
Voorafgaand proces
Begin 2013 is Evaluatie & Analyse van het Speelruimteplan (2001-2012) door het college van Aalsmeer vastgesteld. In de analyse zijn voorstellen geformuleerd om te komen tot een gewogen streefbeeld voor de speelplekken in Aalsmeer tot en met 2017. Hierbinnen is, naast het creëren en aanpassen van diverse speelplekken, ook het opheffen van diverse speelplekken voorzien. Hiernaast wordt in dit rapport enkele keren aangehaald dat er binnen de gemeente Aalsmeer behoefte is aan natuurlijke speelplekken. De behoefte naar natuurlijke speelplekken wordt bevestigd door het dagelijks bestuur van de wijkoverleggen in de rondgang die, in het kader van de voorbereiding van het Uitvoeringsplan, in 2013 is gemaakt. Het college heeft bij besluit d.d. 28 augustus 2013 opdracht gegeven tot het opstellen van het Uitvoeringsplan, maar tevens ook tot het omvormen van 3 grotere speellocaties tot natuurspeelplaatsen. Het betreft de locaties: - Stokkeland Aalsmeer (Centrum) - Kamerlingh Onnesweg (Kudelstaart) - Bernhardstraat Aalsmeer (Nieuw Oosteinde). Tenslotte wordt vanuit de afdeling Veiligheid, Kabinet en Handhaving ter bestrijding van jongerenoverlast beoogd voor het jaar 2014 een JOP (jongeren ontmoetingsplek) in Kudelstaart te creëren. Binnen dit traject is de wens aanwezig om in de loop van 2014 een voetbalkooi te plaatsen.
1.2
Doel Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
Het rapport Evaluatie & Analyse (2001-2012) vormt de basis voor het voorliggende Uitvoeringsplan, waarin de voorstellen over de periode 2014 tot 2017 worden geconcretiseerd met een planning en financiële onderbouwing. Aandachtspunt bij de uitvoering is het participatietraject om de betrokkenheid van bewoners te vergroten. Binnen het Uitvoeringsplan heeft het ‘natuurlijk spelen’ extra aandacht. Waar mogelijk zal hier een nadere invulling aan worden gegeven. Uiterlijk in 2016 zal een integrale beleidsvisie (sport, jeugd, ouderen) op de speelruimten in Amstelveen en Aalsmeer benodigd zijn in het kader van de harmonisatie van beleid in Amstelveen-Aalsmeer.
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
5
Figuur: speeltuin Kamerlingh Onnesweg
1.3
Opbouw van het Uitvoeringsplan
In dit Uitvoeringsplan wordt allereerst ingegaan op de beleidsvisie en de vertaling van beleidsvoornemens uit het Speelruimteplan. Vervolgens komt de concrete uitvoering aan bod voor de jaren 2014 tot en met 2017, inclusief de planning, financiële paragraaf en communicatie.
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
6
2. SPEELRUIMTEPLAN 2.1
Visie
Van het verleden naar de toekomst Ruim 10 jaar na het door de raad vaststellen van het Speelruimteplan Aalsmeer (oktober 2001) is de rapportage Evaluatie & Analyse Speelruimteplan Aalsmeer (2001-2012) door het college vastgesteld. Destijds had Aalsmeer een omvang van 22.000 bewoners, inmiddels is dit aantal in 2013 gegroeid tot ruim 30.000 inwoners. In 2001 waren er 96 speelplekken, in 2008 waren het er al 112 en in 2013 staat de teller op 136. Dit zijn over het algemeen formele speeltuinen die ingericht zijn met speeltoestellen, afgestemd op de leeftijdsopbouw in de omgeving van de speeltuin. Hiernaast is her en der nog een aantal (informele) ‘trapveldjes’ aanwezig. Ondanks deze toename is bestaand budget niet verruimd. Zo is in 2011 het vervangingsbudget met 18% verlaagd, rekening houdend met de verwachting dat speelvoorzieningen in Aalsmeer door toepassing van meer duurzame materialen een langere levensduur hebben. In de Evaluatie & Analyse zijn, rekening houdend met een noodzakelijke bezuinigingsslag, verschillende plekken genoemd die op grond van hun ligging en de leeftijdsopbouw in aanmerking komen voor opheffing en/of herinrichting. Vrijkomende locaties worden daarbij zoveel als mogelijk multifunctioneel ingericht. Informatie van bewoners en toekomstige gebruikers is daarbij onontbeerlijk om te komen tot de optimale inrichting van de speelplek. Evenals in het Speelruimteplan 2001-2012 wordt in de Evaluatie & Analyse onderschreven dat ruimte bepalend is en niet zozeer de aanwezigheid van speeltoestellen. Zo hoeft het spelen van kinderen niet altijd in een bepaalde vorm te worden gegoten via een speeltoestel. Speeltoestellen zijn hulpmiddelen, maar zijn in feite geen doel op zich. In de Analyse van het Speelruimteplan is derhalve aangegeven dat de nadruk, meer dan in het verleden is gebeurd, moet worden gelegd op het aanbieden van speelaanleidingen in plaats van uitsluitend speeltoestellen. Natuurspeeltuinen Binnen de Analyse wordt gesteld dat het belangrijk is dat her en der speelvormen met natuurlijke elementen en/of natuurspeelplaatsen worden gerealiseerd. Mogelijk kan hiertoe ook het gemeentelijk groen of een gemeentelijk waterobject worden ingezet. Met natuurlijke speelaanleidingen worden kinderen namelijk meer uitgedaagd hun eigen spel te kiezen, het zorgt voor meer beweging en creativiteit. Bovendien brengt het kinderen (weer) in contact met de natuur. Voor een beknopte toelichting op natuurlijke speelplaatsen, zie bijlage 3. In 2013 is in Proosdij een natuurlijke speeltuin gerealiseerd. Dit avontuurlijke natuurspeeleiland(je) is de eerste in de gemeente Aalsmeer. Op ca. 140 speelplaatsen begin 2014 ligt het percentage aan natuurspeelplaatsen dus ruim beneden 1%. Binnen het Uitvoeringsplan Spelen wordt het aanbod aan speelnatuur vergroot tot een percentage van minimaal 5% van het totaal. Daartoe worden geografisch verdeeld over de gemeente Aalsmeer, 3 bovenwijkse, natuurlijke speelplekken aangelegd. Hiernaast krijgt in beginsel elke wijk nog 1 extra natuurspeelplek, waarbij openbaar groen geschikt wordt gemaakt om erin te spelen. Deze locaties vormen als pilot input voor een integrale beleidsvisie op spelen, die in 2016 moet zijn afgerond. In het algemeen gesproken is de inbreng van bewoners, kinderen en volwassenen, van groot belang zowel bij de planvorming als de realisatie om het draagvlak onder bewoners en toekomstige gebruikers van de speeltuinen, van welke vorm dan ook. te vergroten.
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
7
2.2
Vertaling beleidsvoornemens naar Uitvoeringsplan
In het Evaluatie en analyse Speelruimteplan zijn 19 beleidsvoornemens geformuleerd en geëvalueerd, daarbij valt het speelruimtebeleid met ingang van 2013 onder de afdeling Wijkbeheer Amstelveen. De vertaling van deze beleidsvoornemens in voorliggend Uitvoeringsplan is als volgt: 1. Besluit veiligheid van attractie- en speeltoestellen. Driemaal per jaar worden reguliere inspecties uitgevoerd bij alle speeltuinen. Eenmaal per jaar vindt daarbij ook een technische inspectie plaats, vanaf 2014 wordt dit door een onafhankelijk bureau uitgevoerd. 2. De denkrichting en normen die in het Speelruimteplan zijn toegepast, lopen parallel aan de handboeken “Speelruimtebeleid, d.d. maart 2000” en “Veiligheid van speelvoorzieningen d.d. 2003. Deze normen zijn verouderd waardoor omstreeks 2017 een vernieuwd Speelruimteplan noodzakelijk zal worden hetgeen integraal kan worden opgepakt voor Amstelveen en Aalsmeer. Binnen het Uitvoeringsplan worden deze uitgangspunten echter nog wel gehanteerd. 3. (en 4.) Openbaar groen en water zo mogelijk beschikbaar stellen als speelvoorziening. Bij het ontwerp en onderhoud van gemeentelijk groen en water worden, in overleg met omwonenden, zoveel als mogelijk voorzieningen geboden voor het (veilig) spelen van kinderen. 4. Hiermee wordt het natuurlijk speelgedrag van kinderen bevorderd. De komende jaren vindt hiertoe nog integraal afstemming plaats tussen Wijkzaken en De Meerlanden om tot een optimale inrichting/verdeling te komen voor het beheer. 5. Bij het ontwerp en de inrichting van gemeentelijke wegen rondom speelplekken wordt zoveel als mogelijk rekening gehouden met het veilig spelen van kinderen. Bij de inrichting van een speelvoorziening worden ook aan omringende wegen voorzieningen getroffen om het (veilig) spelen van kinderen te vergroten. Hierbij wordt gedacht aan snelheidsremmende maatregelen, aanpassing van soort verharding en aanpassing van voorrangsregels. 6. Bestemmingsplan: bij aanpassing van een bestemmingsplan worden toekomstige speelplekken meegenomen. Bij de aanleg van nieuwbouwwijken en herinrichting van bestaande wijken wordt de speelvoorziening in een vroeg stadium meegenomen zodat er in een later stadium geen bestemmingsplanwijziging meer nodig is. 7. De gemeente is verantwoordelijke voor de uitvoering van het speelruimtebeleid en het stimuleren van activiteiten die het buitenspelen bevorderen. De gemeente vormt voor het aanbieden van speelruimten een belangrijke schakel tussen de verschillende gemeentelijke afdelingen onderling en Meerlanden, alsook naar de burgers. Zo kan bijvoorbeeld Natuur Milieu Educatie (NME) ingezet worden om het natuurlijk spelen te ondersteunen (via leskisten). 8. Openbaar toegankelijke schoolpleinen. Schoolterreinen liggen meestal centraal in de kern en zijn goed bereikbaar. Hierdoor zijn deze locaties zeer geschikt om te voorzien in de behoefte aan openbare speelgelegenheid. De afgelopen jaren zijn de pleinen van de Rietpluim, OBS Samen Een en De Mikado hiertoe ingezet. Dit concept zal waar mogelijk worden uitgebreid naar meerdere schoolpleinen. Ook kunnen pleinen ertoe bij gaan dragen dat het natuurlijk spelen binnen Aalsmeer wordt bevorderd.
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
8
Wanneer het beheer in dat geval bij scholen wordt neergelegd, is een beleidsmatige onderbouwing noodzakelijk, hetgeen in 2014 is voorzien. Deze invalshoek sluit goed aan bij de beleidsharmonisatie Aalsmeer-Amstelveen. 9. Openbaar stelling speeltuinverenigingen en kinderboerderijen. In Aalsmeer valt hier momenteel één speeltuin onder, gelegen bij de Kinderboerderij Aalsmeer (particulier eigendom). Deze locatie is in beheer bij Stichting Ons Tweede Thuis (OTT). Mogelijk kan het aantal (particuliere) speeltuinen, in combinatie met de inzet van vrijwilligers en/of OTT bij het beheer van speeltuinen, worden uitgebreid. Deze invalshoek wordt nader uitgewerkt als onderdeel van het toekomstig beheer. 10. Bewonersinitiatieven stimuleren en belonen. Alle bewonersinitiatieven worden in overweging genomen en getoetst aan door gemeente geformuleerde beleid. Er wordt aldus jaarlijks een afweging gemaakt van noodzakelijk op te pakken activiteiten en waar mogelijk extra activiteiten. Een goed voorbeeld hiervan zijn de locaties Zijlijnstraat Kudelstaart (Proosdij Noord) en Kerkweg Aalsmeer, alwaar op verzoek van bewoners een trapveld is of wordt gerealiseerd. 11. (en 12.) Verdeling speelplekken en creëren van speelruimte. Uit de Analyse blijkt dat een aantal speelplekken kan verdwijnen, moet worden heringericht of verplaatst. Ook is het lang niet altijd nodig om speeltoestellen te plaatsen maar voldoet een ruimte om natuurlijk speelgedrag te stimuleren. 12. Dit uitgangspunt wordt gehanteerd bij de realisatie of vervanging van speelruimten en biedt eveneens natuurlijke speelgedrag te stimuleren. Afstemming met buurtbewoners is hierbij cruciaal. Per wijk worden daartoe binnen het Uitvoeringsplan enkele speelplekken verwijderd. Daarnaast wordt in overleg met de buurtbewoners/gebruikers per wijk besloten welke plek(ken) zich het beste lenen voor de aanleg van speelnatuur. Hier wordt budget voor beschikbaar gesteld. 13. Bij renovaties en aanleg van woonwijken dient in een vroeg stadium rekening te worden gehouden met de noodzaak tot voldoende speelruimte. Afgelopen jaren zijn diverse speeltuinen aangelegd in de nieuwbouwwijken Nieuw Oosteinde, Proosdij Noord en De Rietlanden (Kudelstaart). Deze speellocaties zijn begin 2014 (nagenoeg) gereed. Hiernaast wordt de nieuwbouwwijk Dorpshaven (Stommeer) momenteel ingericht, waarbij in 2014 4 speelplaatsen worden aangelegd. Eén hiervan wordt een natuurspeelplaats. Tenslotte wordt de wijk Hornmeer de komende jaren ingrijpend heringericht. Vroegtijdig (Nota van uitgangspunten, 2014) worden hierbij ook uitgangspunten geformuleerd voor de toekomstige verplaatsing en herinrichting van speelplaatsen. 14. Communicatie en participatie. Nadat is besloten tot herinrichting/verplaatsing of verwijdering van een speelvoorziening worden omwonenden bij de uitwerking van plannen betrokken. Hierbij wordt minimaal gebruik gemaakt van één bewonersavond per wijk, aangevuld met een participatieproces voor de inrichting van (natuur)speeltuinen. 15. Onderhoud speelvoorziening gaat van acceptatieniveau 55% naar 65% De term acceptatieniveau is een landelijk gebruikte term in relatie tot de veiligheid van toestellen. Bij een acceptatieniveau van 55% scoren speeltoestellen op een schaal van 0 tot 10 een 5,5 Dit is landelijk een minimale grens, anders is de speelplek niet veilig meer. Aalsmeer kiest tot op heden voor zijn speelplaatsen voor de ambitie 65%. Bij een volgend beleidsplan kan het acceptatieniveau vanuit bezuinigingsoogpunt eventueel verlaagd worden zodat de beheerkosten afnemen.
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
9
Deze verlaging heeft echter pas op langere termijn een gunstig financieel effect omdat de afspraken met De Meerlanden binnen dit DVO tot 2019 vast liggen. 16. Afhandeling klachten inzake onveilige situaties binnen 2 dagen. Klachten over een onveilige situatie worden direct afgehandeld (veiligstellen of herstellen). Klachten over overige zaken worden binnen vijf werkdagen afgehandeld. 17. Speelvoorzieningen worden vervangen op basis van de onderhoudsstaat. Een toestel wordt in beginsel vervangen als de afschrijvingstermijn is verlopen (variërend van 10 tot 15 jaar). Het daadwerkelijke moment wordt mede bepaald door de (veilige) staat van het toestel. Bij vervanging wordt ook gekeken naar vergelijkbare toestellen op andere speelplekken overbodig zijn. Vanwege de relatief langere levensduur van gebruikte speelvoorzieningen is in 2011 het vervangingsbudget vastgesteld op € 124.725 (een verlaging van € 28.000, 18%, ten opzichte van 2010). 18. Vervanging speeltoestellen met toestellen met minimaal dezelfde gebruikswaarde. Bij het opstellen van de analyse is onder andere de wenselijke speelmogelijkheden, benodigde speelfuncties en bevolkingssamenstelling in ogenschouw genomen. Deze beginselen zijn bij het opstellen van het Uitvoeringsplan gehanteerd en waar mogelijk geoptimaliseerd op basis van de verkregen input uit de het Dagelijks Bestuur van de verschillende wijkoverleggen en actuele bevolkingsgegevens (d.d. 2013). 19. Evaluatie speelvoorzieningenniveau elke 5 jaar. Sinds het Speelruimtebeleid in 2001 door de raad is vastgesteld is het beleid inmiddels tweemaal geëvalueerd. In de Analyse in 2012 wordt geconstateerd dat door de explosieve groei van Aalsmeer (en dus ook het aantal speelvoorzieningen) er niet genoeg financiële middelen meer begroot zijn voor de komende jaren waardoor het uitvoeringsplan ook inzet op het opheffen van speelvoorzieningen. Deze uitspraak staat in contrast met het feit dat er een bezuinigingsslag heeft plaatsgevonden in 2012 waarmee het vervangingsbudget met 18 % is verminderd (zie punt 15). Het voorliggend Uitvoeringsplan geeft een financiële vooruitblik tot en met halverwege 2017 en wordt volledig binnen het beschikbare vervangingsbudget gerealiseerd. Bij het in 2016 nieuw op te stellen beleidsplan dienen de benodigde kosten opnieuw te worden doorgerekend in relatie tot het dan geldende aantal speeltuinen en de inrichting daarvan.
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
10
2.3
Doorontwikkeling Evaluatie & Analyse naar Uitvoeringsplan
Ten opzichte van de aantallen uit de Evaluatie & Analyse (stand d.d. oktober 2012) zijn de aantallen in het Uitvoeringsplan aangepast. De Analyse & Evaluatie is in feite doorontwikkeld en daarmee als volgt geoptimaliseerd: -
-
In het Uitvoeringsplan (UVP) is de input van de Wijkraden (d.d. 2013, zie bijlage 2) afgewogen en zo mogelijk verwerkt; In het UVP is het inspectierapport en de actuele stand van zaken (d.d. december 2013) betrokken; De aanwezigheid en inrichting van de speelplaats is afgewogen ten opzichte van de actuele aantallen van de beoogde leeftijdsgroep, mede in relatie tot de actuele onderhoudsstaat. Zo is het opheffen van enkele speeltuinen in nieuwe woonwijken nog uitgesteld tot op zijn vroegst 2017; Onder ‘herinrichting’ zijn bij het UVP ook natuurspeeltuinen opgenomen.
Vergelijking Evaluatie & Analyse t.o.v. Uitvoeringsplan Kernen
Centrum Stommeer Hornmeer (Nw) Oosteinde Kudelstaart Totaal
nieuw E&A 2 1 2 0 0 5
UVP 3 0 1 1 1 6
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
voldoet E&A 1 10 2 21 23 57
UVP 3 8 4 17 20 52
11
Herinrichten/uitbreiden +nsp E&A UVP 6 4 5 10 6 6 5 13 17 26 39 59
opheffen E&A 1 4 6 3 15 29
UVP 0 5 6 3 11 25
3. UITVOERINGSPLAN SPELEN AALSMEER
3.1 Inhoud Het Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer is tot stand gekomen in samenwerking met vakspecialisten en/of het management van de afdeling Wijkbeheer. Daarnaast heeft afstemming plaatsgevonden met de afdeling Financiën. Invulling uitvoeringsplan Eind 2013 bedraagt het aantal speeltuinen 139. Het Uitvoeringsplan geeft tot en met halverwege 2017 aan welke uitvoeringszaken zijn gepland. Samengevat komt dit per wijk neer op de volgende ingrepen: Kern Centrum Stommeer Hornmeer (Nieuw) Oosteinde Kudelstaart Totaal 117
Voldoet 3 8 4 17
Nieuw 3 0 1 1
20 52
1 6
Aantal speeltuinen Herinrichten/uitbreiden Speelnatuur 2 2 10 0 5 1 11 2 24 52
2 7
Opheffen 0 5 6 3 11 25
Toelichting: Totaal Halverwege 2017 bedraagt het totaal aantal speeltuinen inclusief natuurspeeltuinen/-plekken op grond van het Uitvoeringsplan 117. Voldoet Voor een speeltuin die voldoet, is naar verwachting tot 2017 geen significante aanpassing noodzakelijk. Herinrichten/vervangen De vervangingstermijn/levensduur voor speeltoestellen ligt tussen 10 en 15 jaar (zie Evaluatie & Analyse Speelruimteplan). De actuele stand van zaken van elk speeltoestel wordt beoordeeld in inspectieronden die 4 maal per jaar plaatsvinden, waarbij kleine reparaties worden toegepast. Op grond van de inspectieronden wordt uiteindelijk het besluit genomen dat een toestel daadwerkelijk wordt vervangen. Dit is vertaald in de planning op bijlage 1. Op grond van de actuele leeftijdsopbouw d.d. 2013 en input uit het gemeenschappelijk en het individueel Wijkoverleg (voor verslagen, zie bijlage 2) is de komende jaren een doelgroepwijziging voorzien voor diverse speeltuinen waardoor naast reguliere vervangingen ook herinrichtingen aan de orde zijn. Bij herinrichting wordt zo mogelijk gebruik gemaakt van speeltoestellen die in het eigen gemeentelijk depot zijn opgeslagen.
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
12
Speelnatuur: natuurspeelplekken en -tuinen Uit de Evaluatie & Analyse komt naar voren dat (meer) speelnatuur gewenst is, dit wordt bevestigd vanuit de DB Wijkoverleggen. Naast de herinrichting van bestaande speeltuinen kunnen ook lege speelplekken of eventueel openbaar groen en water in aanmerking komen voor speelnatuur. Mogelijk zijn er zelfs al speelplekken in het openbaar groen aan te wijzen waar momenteel al gespeeld wordt. In overleg met bewoners en gebruikers wordt bepaald op welke locaties het beschikbare extra budget voor speelnatuur het best ingezet kan worden. Hiernaast worden op 3 locaties grotere speellocaties omgevormd tot bovenwijkse natuurspeelplaatsen. Het betreft de locaties: - Stokkeland Aalsmeer (Centrum) - Kamerlingh Onnesweg (Kudelstaart) - Bernhardstraat Aalsmeer (Nieuw Oosteinde). Het Bestemmingsplan van (de omgeving van) deze locaties laat de inrichting met speelnatuur toe. Afstemming is nodig met honden-vrijloop-zones (met name Stokkeland). Opheffen Diverse speelplaatsen blijken niet meer te beantwoorden aan de behoefte, dit hangt grotendeels samen met de leeftijdsopbouw, maar soms ook met de locatie van de speeltuin. Deze niet optimaal functionerende speelplekken worden in beginsel opgeheven, hetgeen aansluit bij de bezuinigingsdoelstelling. Afhankelijk van de behoefte en locatie, worden de lege plekken voorzien van speelaanleidingen op tegels of in openbaar groen. Deze plekken worden in principe dan niet meer beheerd vanuit het budget voor speelplaatsen. De overdracht van beheer maakt deel uit van de oplevering van de plek. Vrijkomende speeltoestellen en overige materialen zoals een speelondergrond worden, indien deze nog voldoen aan de normen, opgeslagen in het gemeentelijk depot en komen in aanmerking voor hergebruik.
3.2
Beheer
Het onderhoud van reguliere speeltuinen van Aalsmeer en Kudelstaart is belegd bij De Meerlanden. Hiervoor is jaarlijks in de begroting voor Speelplaatsenbeheer een vast budget van € 94.000 beschikbaar. Elke speeltuin wordt hiertoe door De Meerlanden 3 maal per jaar op functioneren geïnspecteerd. Daarnaast worden alle speeltuinen 1 maal per jaar door een extern bureau op veiligheid geïnspecteerd, hiertoe is € 8.500 opgenomen in de begroting. Van de gegevens uit de inspecties wordt per speeltuin een digitaal logboek bijgehouden. Het beheer van natuurspeelplaatsen wordt in beginsel eveneens neergelegd bij De Meerlanden. Het beheer kan daarbij als sociale voorziening worden ingevuld met bijvoorbeeld Ons Tweede Thuis (OTT) en/of vrijwilligers. De opzet van het beheer van natuurspeelplaatsen maakt in beginsel deel uit van de inrichting, waarbij ook omwonenden, scholen en gebruikers zoveel als mogelijk worden betrokken. Op deze wijze wordt het lerend effect van de natuurbeleving in feite geoptimaliseerd. In de periode van het Uitvoeringsplan wordt deze aanpak als pilot gebruikt om te beoordelen in hoeverre een brede deelname in het beheer haalbaar is.
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
13
De consequenties van gewijzigde aantallen van speeltuinen en aanpassing inrichting wordt in beginsel gecorrigeerd in de onderhoudsopdracht die jaarlijks aan De Meerlanden wordt verstrekt. Naar verwachting zullen de onderhoudswerkzaamheden echter in balans blijven omdat speeltuinen worden toegevoegd en opgeheven. De resultaten uit monitoring van dit proces worden verwerkt in de nieuw op te stellen integrale beleidsvisie Spelen.
3.3
Communicatie
Een belangrijk uitgangspunt van het speelbeleid is dat de buurten inspraak hebben bij bepaling van de inrichting van de speelplekken. Bij herinrichtingen en verandering (opwaarderen, verkleinen) van een speellocatie worden bewoners/omwonenden (volwassenen én kinderen) uitgenodigd mee te denken en mee te werken om aldus het draagvlak en de betrokkenheid van de omwonenden te vergroten. Dit vindt plaats binnen de gestelde kaders van het Uitvoeringsplan (budget en planning). Participatieladder In Aalsmeer wordt voor de mate van communicatie een zogenaamde Participatieladder gehanteerd. In deze ladder is bepaald dat er op 5 niveaus geparticipeerd kan worden: 1) 2) 3) 4) 5)
Informeren, gemeente bepaalt zelf en informeert betrokkenen. Raadplegen, gemeente bepaalt agenda en vraagt betrokkenen reactie. Gemeente is niet gebonden aan uitkomst. Vragen van advies, gemeente bepaalt agenda, maar adviezen spelen een volwaardige rol, de gemeente kan hiervan gemotiveerd afwijken. Coproduceren, gemeente en betrokkenen komen gezamenlijk een agenda overeen, waarna gezamenlijk naar oplossingen wordt gezocht. Meebeslissen, zelf beslissen op onderdelen binnen de kaders van de gemeente. De ambtelijke organisatie vervult een adviserende rol.
Bewonersinformatie rondom Uitvoeringsplan In de aanloop van het uitvoeringsplan zijn medio 2013 gesprekken gevoerd met de besturen van het Wijkoverleg waarbij de analyse is besproken. De input hieruit verkregen is toegevoegd als bijlage 2. Het Uitvoeringsplan wordt begin 2014 door het college vastgesteld en per wijk aan de bewoners/gebruikers voorgelegd. Aldus worden dagelijkse ervaringen verzameld: waar zijn trapveldjes, hoe worden speelplaatsen gebruikt en hoe wordt gereageerd op de op te heffen speelplaatsen. Tijdens deze sessies zal ook het participatieproces voor natuurspeeltuinen worden opgestart. Met de input uit deze sessies kan, indien de noodzaak duidelijk wordt gemaakt, in de planning nog een beperkte optimalisatie worden toegepast. Zo is er nog de mogelijkheid om een op te heffen speellocatie om te ruilen met een andere, wanneer er goede argumenten worden aangedragen door omwonenden. Inrichting speeltuinen Met betrekking tot de inrichting van speeltuinen wordt ingezet op niveau 3 van de participatieladder: kinderen en bewoners wordt om advies gevraagd, waarmee –binnen door gemeente gestelde randvoorwaarden- een optimale speelinrichting wordt beoogd en draagvlak ontstaat.
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
14
3.4
Financiën en planning
Algemeen Overeenkomstig de Financiële Beheersverordening Aalsmeer (vastgesteld eind 2006) worden activa met economisch en maatschappelijk nut onder de € 10.000 niet geactiveerd. Activa met maatschappelijk nut vanaf € 10.000 kunnen worden geactiveerd. Vooralsnog zijn er geen investeringen opgenomen in het investeringsplan. Bij de herziening van de beleidsvisie in 2016 wordt dit opnieuw overwogen. Voor de vervanging van de inrichting van speeltuinen is jaarlijks een (exploitatie)budget beschikbaar gesteld van € 124.725. In 2013 is bovendien, rekening houdend met het op te stellen Uitvoeringsplan, niet al het vervangingsbudget uitgegeven. Het restant vervangingsbudget 2013 is € 68.500. Dit budget is, vooruitlopend aan de uitgave ervan in 2014, gereserveerd en toegevoegd aan het budget voor 2014 (in totaal dus € 193.225). Alle financiële middelen voor vervanging van de inrichting van speeltuinen worden ingezet voor het Uitvoeringsplan. Noodzakelijke vervangingen zijn zoveel als mogelijk geïntegreerd in het Uitvoeringsplan. Mocht ad hoc uit inspectie blijken dat een (extra) vervanging nodig is moet de totaal planning mogelijk iets moet worden bijgesteld. Naar verwachting zal de consequentie niet groot zijn omdat zoveel als mogelijk geanticipeerd is op de te verwachten vervangingen. Inrichting natuurlijke speeltuinen Het college heeft een bestuursopdracht gegeven in 2014 een 3-tal natuurlijke speelterreinen (her) in te richten: - Stokkeland Aalsmeer - Kamerlingh Onnesweg Kudelstaart - Bernhardstraat Aalsmeer Voor de herinrichting van deze 3 speeltuinen naar 3 natuurlijke speeltuinen is € 80.000 benodigd. Dit bedrag is een minimaal budget waarbij de basisvoorzieningen van het natuurspel worden aangebracht. Indien het concept van deze speeltuinen succesvol wordt, kan dit bij de herziening van het beleidsplan vanaf 2017 verder worden uitgebreid. Tijdens de informatiesessie rondom het Uitvoeringsplan wordt de participatie opgestart om te komen tot de inrichting van natuurlijke speeltuinen. Het gemeentelijk ingenieursbureau zal dit traject met een externe partner op zich nemen. Op deze wijze krijgt het ontwerp, de begeleiding van het participatieproces en de inrichting van de speeltuinen zijn beslag. De kosten hiervan zijn opgenomen in het realisatiebudget. De plekken ter bevordering van natuurlijk spelen worden met dit Uitvoeringsplan over de periode 2014 t/m 2017 uitgebreid. Voor deze pilot wordt binnen het vervangingsbudget voor speeltuinen een bedrag van € 15.000 beschikbaar gesteld. Hieruit wordt per wijk in overleg met bewoners 1 speelplek aangewezen alwaar in 2015 een extra natuurlijke speelplek wordt gerealiseerd (natuurspeelplekken, zie bijlage 1). Binnen dit concept geldt Uiterweg, Centrum, Stommeer en Hornmeer als 1 wijk waarbinnen nog een extra natuurspeelplek zal komen. Ook worden in (Nieuw) Oosteinde en Kudelstaart nog extra natuurspeelplekken aangelegd. In totaal bedraagt het budget voor de aanleg van natuurspeeltuinen derhalve € 95.000. Deze uitgave wordt geheel bekostigd vanuit het vervangingsbudget. Inrichting JOP Het college streeft naar het oprichten van een JOP (jongeren ontmoetingsplek) in combinatie met een sportvoorziening voor jongeren (bijvoorbeeld voetbalkooi) in Kudelstaart. Allereerst zal de afdeling Wijkbeheer een advies aanleveren over de potentiële locatie in relatie tot o.a. omgevingsfactoren en benodigd budget. Als uit afweging blijkt dat de locatie haalbaar is, kan tot realisatie worden overgegaan na instemming en in overleg met de afdeling Veiligheid,
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
15
Kabinet en Handhaving. In het Uitvoeringsplan is hiervoor een bedrag opgenomen. De realisatie zal pas op zijn vroegst in de loop van 2014 aanvangen. Samenvatting vervangingsbudget Het benodigd budget voor incidentele uitgaven zoals herinrichting, opheffing en aanleg van speeltuinen in de periode 2014 t/m 2017 is als volgt opgebouwd: Inkomsten en uitgaven Regulier budget Restant 2013 Overige aankopen en uitbesteding duurzaam (exploitatiebudget) Uitgaven Uitgaven Uitvoeringsplan 2014-2017 incidenteel Natuurspeelplaatsen
Kenmerk
2014
2015
65800203 33300
€ 68.500 € 124.725
€ 124.725
- € 109.500
- € 107.500
-
- €
€
80.000
2016
2017
€ 124.725
€
124.725
- € 123.000
-
€ 67.000
15.000
-
-
Het regulier vervangingsbudget tot en met 2017 bedraagt € 567.400. Op grond van het uitvoeringsplan is tot halverwege 2017 benodigd € 502.000. Het nog niet bestede deel van € 65.400 wordt betrokken in het Beleidsplan Spelen wat in 2016 wordt opgesteld met bijbehorend Uitvoeringsplan. Samenvatting regulier onderhoudsbudget Het onderhoudsbudget is als volgt opgebouwd: Uitgaven structureel Uitbesteding De Meerlanden DVO2 Areaaluitbreiding Uitbesteding overig Subtotaal uitgaven structureel
Kenmerk 34326 34328 34444
2014 € 94.000 (pm) € 8.500 €102.500
2015 94.000 (pm) € 8.500 € 102.500
€
2016 94.000 (pm) € 8.500 € 102.500 €
2017 94.000 (pm) € 8.500 € 102.500 €
Binnen het onderhoudsbudget wordt elke speeltuin 3 maal per jaar door De Meerlanden functioneel geïnspecteerd. Eenmaal per jaar voert een extern bureau de veiligheidsinspectie uit (uitbesteding overig). Alle gegevens worden bijgehouden in een digitaal logboek (via het systeem Playmapping). Naar verwachting zijn de extra kosten door areaaluitbreiding (inclusief natuurspeeltuinen) in evenwicht met de lagere kosten vanwege het opheffen van speeltuinen. Met De Meerlanden wordt in het kader van DVO2 gesproken over het onderhoud van de speelvoorzieningen. 3.5
Vervolgstappen
Het Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer 2014-2017 wordt vastgesteld in het college. De uitvoering wordt direct aansluitend opgestart.
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
16
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
17
Bijlage 1 Uitvoeringsplanning
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
18
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
19
Bijlage 2 Participatietraject DB Wijkoverleg 2013
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
20
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
21
Bijlage 3 Wat is een natuurspeelplaats
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
22
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
23
Een natuurspeelplaats is een avontuurlijke én natuurlijke speelplek zonder speeltoestellen maar met speelaanleidingen: er staan geen normale speeltoestellen, geen goaltjes en er is geen aangelegd pleintje. Er zijn wél takken en andere natuurlijke materialen, zoals aarde en water, om mee te spelen.
Leuk en goed voor kinderen Uit onderzoek blijkt dat kinderen meer speelplekken willen waar ze vrij kunnen spelen en ongedwongen hun gang kunnen gaan. Een natuurspeelplek zorgt voor meer beweging en meer creativiteit dan een gewone speelplek. Bovendien komen kinderen op deze natuurspeelplaatsen ook (weer) in contact met de échte natuur, waarbij respect voor de natuur wel een uitgangspunt blijft. Op deze wijze ontstaan nieuwe ideeën bij kinderen om zelf spellen te bedenken en met elkaar te spelen.
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
24
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
25
Figuren
Uitvoeringsplan Spelen Aalsmeer
26