Bosnië en Herzegovina Go-26 Exploratie
1. Reisinfo 1.1 Reiskenmerken Algemene kenmerken brochure Go-26: ● ● ● ● ●
reizen met leeftijdsgenoten van 18 tot 26 jaar; actief een reis beleven; reizen in kleine groep; aandacht voor duurzaam reizen; ontmoetingen met lokale bevolking.
Algemene kenmerken formule Exploratie: ● ● ● ●
dé typische afwisselende Joker-reis; individuele vrijheid en een flexibel dagprogramma; lokaal transport, kleine groepen, eenvoudige logies; openstaan voor het onverwachte.
Meer info over de Joker-reisformules: zie www.joker.be/reisformules Deze reis is iets voor jou als je: ● ● ●
in 3 weken 4 verschillende landen wil bezoeken; niet bang bent van een stevige staptocht; graag met het openbaar vervoer een bestemming ontdekt.
1.2 Joker-kenmerken 1.2.1 Actieve beleving Via Joker maak je écht kennis met je bestemming en haar bevolking, dat zit ingebakken in onze manier van reizen. Door de activiteiten die we doen, het transport en het logies die we kiezen en met het duwtje in de rug van de reisbegeleider, heb je de kans om werkelijk wat te beleven en dingen te doen die je misschien nooit eerder deed. En uiteraard is er ook tijd voor actie. Hoe we dat allemaal concreet maken op deze reis, dat lees je hieronder.
● ●
te voet, met fiets, per bus of per trein, vele verschillende en boeiende transportmiddelen trekking onder deskundige begeleiding van een lokale gids
1.2.2 Duurzaamheid Joker streeft ernaar om op een duurzame manier te reizen, met respect voor mens, cultuur en natuur. Dat blijft een zoektocht en is geen absolute waarheid met strikte regels en normen. De begeleider inspireert je in het vinden van antwoorden, zowel op de vertrekvergadering als tijdens de reis. We hechten veel belang aan het steunen van de lokale economie en dus de bevolking. Dit doen we door te kiezen voor kleinschalige logementen en restaurants en door samen te werken met plaatselijke organisaties en gidsen. Specifiek voor deze reis werden volgende 'duurzame' keuzes gemaakt.
● ●
veel openbaar vervoer slapen in kleine hostels en guesthouses.
1.2.3 Contact lokale bevolking
Aangemaakt op 29/01/2015
Pagina 1 / 15
www.joker.be
Bosnië en Herzegovina Go-26 Exploratie
Reizen met Joker betekent mensen ontmoeten en een andere cultuur en manier van leven ontdekken. Hoe we tijdens de reis kansen creëren om mensen te leren kennen, dat lees je hier.
● ● ●
lokale gidsen overnachten in guesthouses proeven van lokale specialiteiten
1.3 Reisvoorstel
Dag 1 - 4 Getekend Sarajevo en de rust van de highlands Onze reis start in Sarajevo waar een lokale inwoner ons voor enkele uurtjes bij de arm neemt en ons door zijn stad troont. Niet alleen wijst hij ons de leukste hoeken en kanten, hij toont ons ook welke sporen de Bosnische oorlog in de stad heeft achtergelaten. De verkenningstocht eindigt op de berg Trebevi?, ten zuidoosten van de stad. Nog meer bergen, wanneer we een dag de Dinarische Alpen in trekken en te voet op zoek gaan naar het hoogstgelegen bergdorp van Bosnië.
Dag 5 - 10 Ongerept Servië We trekken de grens over en belanden in Servië, waar we ons onderdompelen in het culturele en bruisende Belgrado, letterlijk ‘Witte Stad’. Met de fiets verkennen we de stad, die net als Sarajevo een bewogen verleden heeft. Belgrado is ook dé feestbestemming van Oost-Europa, en dat zullen we aan de lijve ondervinden. Genoeg steden, we trekken met een gecharterd busje op exploratie door het binnenland. De natuur, de lokale keuken, de gastvrije inwoners, we maken er allemaal kennis mee! We bezoeken het Manasijaklooster, verkennen de thermale stad Sokobanja en haar omgeving en wandelen in de omgeving van Si?evo. Met de beklimming van de top Trem in de Suva Planinagebergte, sluiten we het stuk Servië af. à Dag 11 - 16 Trekken in Bulgarije
Aangemaakt op 29/01/2015
Pagina 2 / 15
www.joker.be
Bosnië en Herzegovina Go-26 Exploratie
We nemen de bus en rijden naar Devin, diep in het Bulgaarse binnenland. We trekken onze wandelschoenen aan en vertoeven vier dagen in het Rhodopegebergte. Tijdens deze trektocht ontdekken we de donkere diepte van de ‘Devil’s Throat’ en de zonovergoten bergdorpen. Tussen beklimming en afdaling passeren we meren, bloemenvelden en bossen. ’s Nachts verblijven we in lokale guesthouses.
Dag 17 - 19 Culture clash in Istanbul Na een nachtje sporen komen we aan in het kosmopolitische Istanbul, de stad where east meets west. De Blauwe Moskee, de Aya Sofia en het sprookjesachtige Topkapipaleis staan op loopafstand van elkaar. In de nauwe steegjes van de Grote Bazaar laten we ons meezuigen in de typische Turkse drukte en de veelheid van geuren en kleuren.
Aangemaakt op 29/01/2015
Pagina 3 / 15
www.joker.be
Bosnië en Herzegovina Go-26 Exploratie
2. Landeninfo 2.1 Geografie Bosnië en Herzegovina is een Oost-Europees land en grenst aan Kroatië, Servië en Montenegro. Het land heeft ook een kustlijn van 20 km aan de Adriatische Zee. Met een totale oppervlakte van 51.197 km², is Bosnië en Herzegovina het 129ste grootste land ter wereld, voor Costa Rica en Slowakije. Het laagste punt van het land ligt aan de Adriatische Zee, het hoogste is de berg Magli? met 2.386 meter hoogte. De berg ligt in het zuidoosten en grenst aan Montenegro. Een groot deel van de landsgrenzen van Bosnië en Herzegovina zijn natuurlijke grenzen. We spreken dan over rivieren. De langste rivier van het land, de 945 kilometer lange Sava , is ook een deel van de grens. Het land is voornamelijk heuvelachtig, maar er zijn ook heel wat bergen en dalen. Zo wordt bijvoorbeeld het grensgebied met Kroatië gevormd door de Dinarische Alpen, dat deel uitmaakt van het Joegoslavisch karstgebied. In het noorden bestaan deze uit grillige rotsen, maar in het oosten zijn dit vooral hoogvlaktes, of 'Polje'. Sommige meren in Bosnië en Herzegovina bestaan enkel in de zomer als de sneeuw smelt, de ondergrondse rivieren zich een weg banen naar de oppervlakte en zo de meren vullen. In de winter verdwijnen ze weer compleet en blijven er enkel droge vlaktes over. De oppervlakte van Servië bedraagt 77.474 km², ongeveer 2,5 keer groter van België en grenst aan Bosnië & Herzegovina, Kroatië, Hongarije, Roemenië, Bulgarije, Macedonië, Kosovo en Montenegro. Het hoogste punt van het land is de Midzor met een hoogte van 2.169 meter. De hoofdstad van Servië is Belgrado, gesitueerd in het noorden van Servië. De Donau is de langste rivier van Servië en zorgt voor een erg vruchtbaar gebied in het noorden van het land. De oppervlakte van Bulgarije is 110.879 km², ongeveer 3,5 keer groter dan België. Bulgarije grenst aan Roemenië, Servië, Macedonië, Griekenland en Turkije. Bulgarije wordt in twee delen gesplitst door de van oost naar west lopende bergketen. Ten noorden van de bergketen ligt het laaggelegen en vruchtbare gedeelte tot aan de Roemeense grens. Ten zuiden van de bergketen vinden we middelgebergte tot aan de grens met Griekenland. De hoogste top is de Musala met een hoogte van 2.925 m. Het enorme schiereiland Turkije vormt - dankzij de Zee van Marmara en de Bosporus - de link tussen Azië en Europa, de brug tussen het Westen en het Oosten. Vooral in steden als Istanbul is de mix van deze 2 culturen sterk aanwezig. Het centrale plateau wordt in het noorden begrensd door de bergen van Anatolië, in het zuiden flankeert het impressionante Taurusgebergte. Turkije is rijk bezaaid met meren en rivieren, in het zuiden heb je de Middelandse Zee. De verschillende bergketens, uitgedoofde vulkanen en immense vlaktes zorgen voor sterk afwisselende landschappen.
2.2 Fauna en flora Bosnië en Herzegovina bestaat voor een groot deel uit vruchtbaar land en bossen. De bossen bestaan vooral uit beukenbossen. In de natuurlijke omgeving van Bosnië en Herzegovina schuilen onder andere hazen, lynxen, wezels, otters, vossen, wilde katten, wolven, grijze beren, berggeiten, wilde schapen en herten. De Bosnische lelie, ook wel de gouden lelie genoemd, is een bloem die van oorsprong uit het land komt en is het symbool van het Bosnië-Herzegovina. In Servië komen heel veel endemische plantensoorten voor, qua bomen zijn vooral de naaldbomen kenmerkend met de slangehuid-den, de Balkan-den en de zeldzame Servische spar als belangrijkste. Verder komen er ook heel veel paddenstoelen voor die door de inwoners gekoesterd worden wegens hun medicinale werking. Er zijn 5 Nationale Parken en 20 erkende natuurparken in Servië. De Pioenroos is de nationale bloem van Servië. Volgens de legende was dit oorspronkelijk een witte bloem, maar ze veranderde naar rood tijdens de Slag bij Kosovo in 1389. Er komen ook veel dierensoorten voor. In de parken kan nog wolven, wilde katten, steenarenden en bruine beren vinden. Verder is Servië ook een waar paradijs voor vogelspotters. Bulgarije heeft een grote verscheidenheid op gebied van flora. In het noorden langs de oevers van de Donau wordt er vooral
Aangemaakt op 29/01/2015
Pagina 4 / 15
www.joker.be
Bosnië en Herzegovina Go-26 Exploratie
aan landbouw gedaan. De niet in cultuur gebrachte gronden zijn vooral steppes en weides. Meer naar het centrum komen we in een bosrijk gebied met vooral eik, beuk en wilde kastanjes. Helemaal in het zuiden neemt de mediterraanse plantengroei de bovenhand. De nationale bloem is de Damascusroos. Qua dierenwereld komen er in Bulgarije nog wolven en beren voor in de bosrijke gebieden. Verder komen er ook veel ooievaars voor op het platteland. De wetlands en moerassen zijn zeer belangrijke broedplaatsen voor vogels en daar komen ook wilde zoetwaterschildpadden voor. Turkije bezit een bijzonder rijke en gevarieerde flora. Van bergen met eeuwige sneeuw, uitgestrekte steppes tot vruchtbare valleien en groene kustvlaktes. Vooral de bergnatuur is nog zeer ongerept wat de wandelingen bijzonder aangenaam maakt. Langs de middellandse kust groeien er dan weer palmbomen. De vegetatie aan de Egeïsche kust wordt gekenmerkt door de groene begroeiing, witte stranden en olijfbomen. Dieren die in Turkije voorkomen zijn onder andere Europese wolf, bruine beer, arenden, valken, wilde geiten en tal van soorten grote zoogdieren en verschillende reptielen. Ook voor vogelliefhebbers is Turkije een waar paradijs. In de Middellandse Zee tref je zeehonden en schildpadden. Ook in Turkije zijn er helaas dieren met uitsterven bedreigd: denk aan de Aziatische ezel maar ook leeuwen en tijgers.
2.3 Staatsvorm Bosnië en Herzegovina is een federaal democratische republiek. De hoofdstad is Sarajevo, gesitueerd in het noorden van het land. Het land bestaat uit twee administratieve divisies: de Bosniak-Kroatische Federatie en de Servische Republiek, of Republika Srpska. Het is een presidentiële republiek met een semipresidentieel systeem, dat het drie-presidentschap genoemd wordt. De drie staatshoofden in het land zijn Bakir Izetbegovi?, Željko Komši? en Nebojša Radmanovi?. Zij wisselen elkaar iedere 8 maanden af. De presidenten worden verkozen voor een termijn van vier jaar. Bakir Izetbegovi? is de Bosniakse president, Željko Komši? de Kroatische en Nebojša Radmanovi? de Bosnisch-Servische. Servië is een republiek en werd onafhankelijk in 2006 toen Servië en Montenegro splitsten. De president is Tomislav Nikolic. Een president in Servië wordt door het volk gekozen voor een termijn van 5 jaar en kan maximaal 2 termijnen president zijn. Het parlement bestaat uit 1 kamer met 250 zetels. Aan het hoofd van de regering staat premier Aleksander Vucic. Bulgarije werd na de Tweede Wereldoorlog een communistische volkrepubliek en sterk afhankelijk van de USSR. In 1991 werd het, als laatste Oost-Europees land, een democratarische republiek. Aan het hoofd staat sinds januari 2012 president Rosen Plevneliev. Een Bulgaarse president wordt samen met een vicepresident door het volk verkozen voor maximaal 2 termijnen van 5 jaar. De president heeft een vetorecht op wetten en stelt ook de premier aan. Het parlement, Narodno Sabranie, bestaat uit één kamer met 240 zetels. Parlementsleden worden voor 4 jaar verkozen. Sinds 2013 is Plamen Oresharski de premier van Bulgarije. Bulgarije bestaat uit 28 'provincies', in het Bulgaars oblasti genoemd. Turkije is een republiek. De huidige staatsvorm werd door de volksheld Ataturk gesticht in 1923, na het winnen van de Onafhankelijkheidsoorlog. Ankara werd toen benoemd als hoofdstad. Door vele hernieuwingen in te voeren, streefde hij ernaar om Turkije naar westers model in te richten. Islamitische wetten werden gewijzigd naar westerse in de grondwet, het Arabische alfabet werd vervangen en er kwam een scheiding van kerk en staat, de rechten onder mannen en vrouwen werden gelijk. Nog steeds wordt zijn systeem voortgezet.
2.4 Bevolking In Bosnië-Herzegovina wonen ongeveer 3,7 miljoen mensen. Ongeveer de helft is van Bosnische afkomst, 35% is van Servische afkomst en 15% van Kroatische afkomst. De hoofdstad, Sarajevo, is de grootste stad van het land met een kleine 400.000 inwoners. In Servië wonen iets meer dan 7 miljoen mensen, vooral Serviërs. Verder wonen er ook Hongaren en Bosniërs. De hoofdstad Belgrado is de grootste stad met iets meer dan een miljoen inwoners. De bekendste Serviër is tennisser Novak ?okovi?. Er wonen ongeveer 7 miljoen mensen in Bulgarije. Naast etnische Bulgaren woont er ook een groot aantal Turken (8%) en
Aangemaakt op 29/01/2015
Pagina 5 / 15
www.joker.be
Bosnië en Herzegovina Go-26 Exploratie
Romazigeuners (4,5%). Hoewel Bulgarije de kant van de Duitsers koos in de Tweede Wereldoorlog zijn er geen joden gedeporteerd. Na de oorlog was er nog een grote joodse aanwezigheid, maar de grote meerderheid hiervan is na de oorlog richting Israël vertrokken. Een duidelijke meerderheid van de bevolking bestaat uit Turken. De Koerden, die in het oosten van het land wonen, zijn de belangrijkste minderheid. Andere minderheidsgroepen zijn Arabieren, Bulgaren, Armeniërs & Grieken. Steeds meer mensen verhuizen naar de kuststeden vanwege de werkgelegenheid door de toeristenstroom.
2.5 Taal Er zijn 3 officiële talen in Bosnië-Herzeogina: het Bosnisch, Kroatisch en Servisch. De 3 talen zijn wel nauw aan elkaar verwant. De officiële taal van Servië is het Servisch wat nauw verbonden is met het Kroatisch, een taal die ook nog vrij vaak voorkomt. Oudere mensen spreken ook nog Russisch of Duits terwijl de jeugd vooral Engels als tweede taal heeft. In Servië gebruikt men het Cyrillisch schrift. Bulgaars is de officiële taal in Bulgarije, verder wordt er ook vrij veel Turks gesproken.
2.6 Economie De economie van Bosnië-Herzegovina draait vooral op de publieke sector, ongeveer 40% van het BNP wordt door de overheid gegenereerd. Daarbuiten is er vooral landbouw en zware industrie met staal, ijzer en lood. Momenteel is Bosnië-Herzegovina wereldwijd het land met de hoogste werkloosheidsgraad bij jongeren, ongeveer 60% van de jongeren zit zonder werk. Ook de algemene werkloosheid is erg hoog, op wereldvlak zitten ze bij de 10 slechtste landen. De munteenheid is de BAM, de Bosnian Convertible Marka. De munteenheid is sinds 1 juli 2014 vastgeklikt aan de euro en heeft daardoor een vaste wisselkoers, 1 BAM komt overeen met 0.51 euro. De goederen- en dienstensector is de belangrijkste economische sector van Servië, goed voor 60% van het BNP. Qua industrie zijn vooral de autoproductie en de metaalindustrie belangrijk. In Servië wordt er met Dinars (RSD) betaald. 1000 RSD = 8,18 EUR (wisselkoers op 16 december 2014). Tijdens het communisme kende de economie van Bulgarije een grote ommezwaai, waar het voorheen vooral landbouw was, werd er nu zwaar ingezet op industrie. Na het vallen van het communisme was dit een groot probleem aangezien de handel met Rusland zo goed als stilviel en de handel met West-Europa niet goed liep wegens de mindere kwaliteit van de producten. Sindsien heeft de overheid hard gewerkt om de economie uit het slop te halen en dit lukt want van 2004 tot 2008 was de jaarlijkse groei gemiddeld meer dan 6%. De exportproducten van Bulgarije zijn vooral kledij, ijzer en staal en machines. De munteenheid van Bulgarije is de Bulgaarse lev (BGN). 10 BGN komt overeen met 5,11 euro (richtprijs 6 december 2014) De economie van Turkije is één van de snelst groeiende. Vooral het toerisme zorgt voor een groot deel van het binnenlands inkomen. De helft van de bevolking werkt in de agrarische sector. Belangrijke producten zijn o.a. graan, katoen en druiven. Een kleine minderheid werkt in de industrie en mijnbouw.
2.7 Religie De grootste religie van Bosnië-Herzegovina is de islam, ongeveer 40% van de inwoners volgt deze leer, 31% is orthodox en 15% rooms-katholiek. De overheersende religie van Servië is de orthodoxie, goed voor 85% van de gelovigen. De Savakathedraal in Belgrado zou het grootste orthodoxe kerkgebouw ter wereld zijn. Verder zijn er nog minderheden katholiek en moslim. Ongeveer 60% van de Bulgaren volgt het oosters-orthodoxe geloof met de metropoliet van Sofia als leider. Er is ook een belangrijke islamitische, vooral soennitische, aanwezigheid van een kleine 10%. De moslims zijn vooral van Turkse oorsprong. Tijdens de volkrepubliek (1946-1990) werden moslims zwaar vervolgd en was het verboden om naar een moskee te gaan.
Aangemaakt op 29/01/2015
Pagina 6 / 15
www.joker.be
Bosnië en Herzegovina Go-26 Exploratie
Hierdoor ontvluchtten veel moslims Bulgarije. De Turkse regering heeft in 1928 de staatsgodsdienst afgeschaft. Maar nog steeds is ongeveer 95% van de bevolking aanhanger van de islam, de officiële godsdienst. Het geloof wordt generatie op generatie doorgegeven. In grote steden zoals Istanbul merkt men wel meer en meer een ommekeer van geloof. Het christendom verovert er steeds meer aanhangers. Het geloof heeft een vrij grote invloed op het maatschappelijk leven in Turkije.
2.8 Lokale gebruiken en gewoonten Als je in Servië aan iemand voorgesteld wordt of voor de eerste keer ontmoet, kan een stevige handdruk niet ontbreken. Kussen wordt pas gedaan vanaf de 2de keer en kan 1, 2 of 3 kussen zijn. Een stevige omhelzing kan ook. Bij het toasten, meestal met thuis gestookte rakija, is het belangrijk dat de glazen elkaar raken en dat er oogcontact is. Gezondheid in het Servisch is Živeli! De lunch is de belangrijkste maaltijd van de dag en is dus doorgaans een warme maaltijd. De rekening op restaurant of café wordt altijd door de gastheer betaald. Het is immers 'not done' om uw gasten te laten betalen. Een nachtje uit, kan in Servië zowat elke dag van de week, wordt traditioneel afgesloten met een stevige snack burek genoemd. De combinatie van de oosterse en westerse cultuur maakt de Turkse levensstijl bijzonder fascinerend. Oude en nieuwe gebruiken en gewoonten ontmoeten elkaar hier als het ware. In rurale gebieden houdt men nog steeds extreem vast aan oude tradities. Familie is ontzettend belangrijk. We geven je alvast enkele tips mee waar je best wel rekening mee houdt. In Turkije kent men een ongelofelijk respect voor oudere mensen. Zo begroet je bijvoorbeeld altijd de oudste persoon eerst wanneer je ergens binnenstapt. Ga je op bezoek, neem dan enkel alcohol mee als je zeker weet dat je gastheren dit ook werkelijk drinken. Je armen kruisen of je handen laten rusten is eigenlijk 'not done' want dit wijst op weinig respect voor de persoon met wie je praat. Ook je voetzolen tonen, ook buiten de moskee, doe je beter niet. Het spreekt voor zich dat deze gewoonten nog meer in ere worden gehouden buiten de steden.
2.9 Tijdsverschil Er is geen tijdsverschil tussen Bosnië-Herzegovina en België. Er is geen tijdsverschil tussen België en Servië. Bulgarije loopt 1 uur voor op de Belgische tijd. Als je naar Bulgarije reist, moet je dus je horloge 1 uur verder draaien. In Turkije is het zowel in de winter als in de zomer 1 uur later dan in België.
2.10 Elektriciteit In Bosnië-Herzegovina gebruiken ze dezelfde stekkers en voltage als in België. Geen nood dus om verloopstekkers mee te nemen. In Servië gebruiken ze dezelfde stekkers en voltage als in België. Geen nood dus om een wereldstekker mee te nemen. In Bulgarije gebruiken ze dezelfde stekkers en voltage als in België. Geen nood dus om wereldstekkers mee te nemen. In Turkije kan je terecht met dezelfde stekkers als in België, 230V.
2.11 Documenten Voor Bosnië-Herzegovina volstaat je geldige Belgische identiteitskaart. Voor reizen naar Servië volstaat de Belgische elektronische identiteitskaart. Voor Bulgarije volstaat je geldige Belgische identiteitskaart. Voor Turkije heb je een geldige Belgische identiteitskaart of internationaal paspoort nodig dat nog 6 maanden geldig moet zijn.
Aangemaakt op 29/01/2015
Pagina 7 / 15
www.joker.be
Bosnië en Herzegovina Go-26 Exploratie
Het visum voor Turkije moet je op voorhand aanvragen via https://www.evisa.gov.tr/en/. Het visum kost 20 USD, is 180 dagen geldig met een maximum verblijf van 90 dagen. Je betaalt via de website. Een print van je visum neem je mee bij vertrek (uit voorzorg, hoef je normaal niet te laten zien bij douane). Meer info op: http://diplomatie.belgium.be/nl/.
2.12 Veiligheid Doorgaans kan in Bosnië en Herzegovina, mits een aantal elementaire voorzorgsmaatregelen, zonder noemenswaardige problemen en in behoorlijk veilige omstandigheden worden gereisd. De algemene veiligheidssituatie in Bosnië en Herzegovina is goed en stabiel. Meer dan 18 jaar na de oorlog blijven de spanningen tussen de drie etnische en religieuze bevolkingsgroepen (Servisch Orthodox; Kroatisch - Katholiek en Bosniaak - Moslim) voelbaar. Het is van belang oog te hebben voor hun respectievelijke gevoeligheden. Het is niet aangewezen zich te mengen in discussies over de oorlog. Gauwdieven en zakkenrollers zijn vooral actief in de toeristische trekpleisters (Sarajevo, Mostar, Medjugorje). Reizen in Servië stelt geen bijzonder risico of probleem. Er zijn geen bijzondere risico’s verbonden aan reizen in Bulgarije. Bezoekers worden wel geadviseerd samenscholingen en demonstraties te mijden. Waakzaamheid is geboden voor straatcriminaliteit (zakkenrollers, gauwdieven) op drukke plaatsen zoals winkelstraten, metrostations en toeristische centra, in het bijzonder aan de Zwarte Zee (kathedraal van Varna). Om het risico van agressie zoveel mogelijk te beperken is het raadzaam 's nachts de nodige voorzorgen te nemen en weg te blijven van de stationsbuurt, niet-verlichte parken en voetgangerstunnels. Turkije is een veilig land om te reizen. Toch is er waakzaamheid geboden, vooral in het grensgebied met Irak. Wees voorzichtig op drukbezochte en toeristische plaatsen en steden. Zakkenrollers zijn immers regelmatig actief op drukke plaatsen. In gevolge de interventie van de internationale coalitie tegen de terreurgroep IS, is verhoogde waakzaamheid geboden. Vanuit Joker wordt de veiligheidssituatie per reis in het oog gehouden. Meer info op http://diplomatie.belgium.be/nl/.
Aangemaakt op 29/01/2015
Pagina 8 / 15
www.joker.be
Bosnië en Herzegovina Go-26 Exploratie
3. Concrete info 3.1 Transport 3.1.1 Heen en terug Joker werkt samen met betrouwbare luchtvaartmaatschappijen. Hieronder vind je de vluchturen zoals ze beschikbaar zijn op 01/12/2014. Het definitieve vluchtschema vind je in het vertrekdocument dat je 2 weken voor vertrek via e-mail ontvangt. Voor deze reis vliegen we met Austrian en terug met Lufthansa. ● ●
Heenvlucht: vertrek in Brussel om 17u45 via Wenen met aankomst in Sarajevo om 21u25 Terugvlucht: Vertrek in Istanbul om 13u35 via Frankfurt met aankomst in Brussel om 18u20
3.1.2 Ter plaatse We streven op onze bestemming naar een variatie aan transportmiddelen (trein, boot, fiets, bus, auto, te voet, ...) De schaarse plaatsen van lokale bevolking inpalmen op de bus doen we niet, ook dat is verantwoord transport. We maken vooral gebruik van het uitgebreide netwerk van bussen en treinen. We charteren ook een busje om de kleine dorpjes te kunnen verkennen.
3.2 Logies Er wordt tijdens deze reis vooral geopteerd voor gezellige hostels en guesthouses of kleinschalige, door families gerunde pensions.
3.3 Maaltijden Lokale restaurantjes die ons tegen een redelijke prijs 'streekspecialiteiten' serveren zijn dé plaatsen om een land niet alleen te bekijken maar letterlijk te ruiken en te proeven. Culinaire specialiteiten voor deze reis zijn: In Bosnië en Herzegovina heerst er een keuken met veel Mediterrane en Turkse invloeden. Ook invloeden van Centraal Europa zijn tot in de keuken doorgedrongen. Behalve vleesgerechten zoals Cevapi en gevulde paprika's, zijn er ook heel wat groentegerechten te vinden zoals Kacamak en Sataras. De Servische keuken is een hartelijke, zware keuken, met voornamelijk invloeden vanuit Turkije, Griekenland en Centraal-Europa, maar zeker ook uit het voormalige Joegoslavië in het algemeen. Er wordt dan ook veel gebruik gemaakt van vlees, brood en zuivelproducten. Men eet er vooral stoofschotels met groenten en varkensvlees of lam, maar ook groenteschotels zoals moussaka of soepen. Bulgarije heeft een heel eigen keuken, maar hier en daar zijn er invloeden van Rusland en Italië terug te vinden. Hoofdgerechten bestaan voornamelijk uit stoofpotjes van groenten of met vlees. Frituren komt niet vaak voor in Bulgarije, maar grillen gebeurt vaker. De keuken biedt ook vaak salades aan als voorgerechten en is ook gekend om het gebruik van zuivel. De Turkse keuken vindt zijn oorsprong in het Ottomaanse Rijk en heeft invloeden vanuit Centraal Azië, de Kaukasus, het Midden-Oosten, Mediterrane landen en de Balkan. Het bestaat uit een zeer gevarieerde keuken, met verschillende ingrediënten en rijk aan kruiden.
3.4 Bagage
Aangemaakt op 29/01/2015
Pagina 9 / 15
www.joker.be
Bosnië en Herzegovina Go-26 Exploratie
Aangezien we veel onderweg zijn, neem je eenvoudig te transporteren bagage mee, dus geen zware onhandige valiezen maar kies eerder voor een trekkingsrugzak of iets dergelijks. Wees selectief in het materiaal en de kledij die je meeneemt. Volgende elementen zijn onontbeerlijk: Stevige, ingelopen wandelschoenen Zonnebril Zonnecrème Zwemgerief Pet/hoed Regenjas Trui, fleece en of windstopper: 's avonds kan de temperatuur zakken en niemand heeft het graag koud. We spenderen eveneens twee dagen door in het Rodopegebergte waar de gevoelstemperatuur aanzienlijk lager kan liggen dan in de grote steden. ● Medicatie: zowel persoonlijke medicatie als algemene medicatie (Motilium, imodium,...) ● ● ● ● ● ● ●
3.5 Geld In de brochure vind je bij elke reis steeds 2 prijzen, één onder de hoofding ‘Brochureprijs’ (betaal je bij inschrijving), één onder ‘Budget ter plaatse’ (neem je mee op reis). Samengeteld geven ze een goed beeld van wat je reis zal kosten. Enkel persoonlijke uitgaven zoals dranken, souvenirs... en eventuele facultatieve activiteiten of bezoeken zijn extra en niet meegerekend in het budget.
3.5.1 Brochureprijs Inbegrepen in de basisprijs: ● ● ● ● ● ●
Lijnvluchten Brussel – Sarajevo en Istanbul - Brussel Voorafbetaalde luchthaventaksen Karavaan-kaart Organisatiekosten De diensten van een Karavaanreisbegeleider KBC-reisbijstandsverzekering
3.5.2 Budget ter plaatse Kostenraming voor activiteiten, logies, plaatselijk transport, luchthaventaksen ter plaatse, toegangsgelden en maaltijden. Dranken en persoonlijke uitgaven zijn niet inbegrepen. Voor deze reis bedraagt het budget 1.250 euro.
3.6 Verzekering Bij de Joker-prijs is de KBC-reisbijstandsverzekering inbegrepen. Optioneel kan je ook kiezen voor de KBC-verzekering annulatie en bagage. Hiervoor betaal je 4,4% van de totale reissom. Indien je geen gebruik wenst te maken van de reisbijstandsverzekering, ontvang je een korting van 1% op de totale reissom. Vergeet niet dat een reisbijstandsverzekering verplicht is om te kunnen deelnemen aan een Joker-reis. Meer details over de KBC-verzekeringen vind je op de website of in je Joker-reiskantoor.
3.7 Gezondheid Geen verplichte inentingen nodig voor deze reis.
Aangemaakt op 29/01/2015
Pagina 10 / 15
www.joker.be
Bosnië en Herzegovina Go-26 Exploratie
Voor de standaard inentingen Hepatitis A en B, Tetanus, Difterie en Kinkhoest, check je best eerst bij je huisarts.
3.8 Conditie Voor deze reis beschik je een normale tot goede conditie nodig. Het fysieke zwaartepunt ligt in Bulgarije tijdens onze 4-daagse trektocht in het Rhodopegebergte. In Servië trekken we er een paar keer te voet en met de fiets op uit. Ook de lange verplaatsingen met het openbaar vervoer en het weer dragen bij tot het zwaarteniveau deze reis.
3.9 Reisperiode en klimaat De afreizen vinden plaats in de zomer. Dit betekent dat je mooi weer mag verwachten, mediterraan klimaat. Overdag kan de temperatuur wel eens hoog oplopen wat niet altijd even aangenaam is tijdens fysieke inspanningen. Drink dus voldoende! 's Avonds kan het frisser aanvoelen, voornamelijk wanneer je je in het gebergte bevindt. Neem dus een goede warme trui type fleece mee. Geniet vooral van de heerlijke zon tijdens een namiddagje zwemmen ;-)
Aangemaakt op 29/01/2015
Pagina 11 / 15
www.joker.be
Bosnië en Herzegovina Go-26 Exploratie
3.10 Outdoorschool Tijdens heel wat Joker-reizen wordt flink wat gewandeld. Wil je hier wat meer op voorbereid zijn? De Joker Outdoorschool biedt een ruim aanbod aan cursussen en ervaringsactiviteiten. Je kan er meer te weten komen over diverse thema's: • verbeter je staptechnieken: leer stijgen met minder inspanning… en dalen met meer ontspanning; • outdoor-EHBO: een cursus reizigers-EHBO en diverse medische tips; • hoe pas, laad en draag ik een rugzak?
Aangemaakt op 29/01/2015
Pagina 12 / 15
www.joker.be
Bosnië en Herzegovina Go-26 Exploratie
Voor online boeken en een overzicht van alle programma’s.
3.11 Foto- en filmmateriaal Joker is steeds op zoek naar foto's voor website, brochures… Wil jij je ervaringen delen met anderen? Bezorg ons je foto's of filmpjes en neem deel aan de Jokerwedstrijd. Meer info en insturen.
3.12 Opinies Je mening is voor ons belangrijk. Daarom zal je bij terugkeer een evaluatieformulier in je mailbox vinden. We kijken nu al uit naar je bemerkingen.
Aangemaakt op 29/01/2015
Pagina 13 / 15
www.joker.be
Bosnië en Herzegovina Go-26 Exploratie
4. Algemene info 4.1 De zwaarte van een Joker-reis Om de zwaarte van een reis weer te geven, gebruiken we een Joker-reiziger als symbool. De indeling houdt rekening met deze aspecten: ● ● ● ● ●
het aantal uren stappen per dag het hoogteverschil (stijgen en dalen) dat per dag moet overwonnen worden de toestand van de paden het al dan niet dragen van een zware rugzak regen en koude of zon en hitte, weersomstandigheden die een tocht zwaarder kunnen maken
Alle Joker-reizen zijn per definitie actieve reizen! Elke deelnemer van een Joker-reis bezit minimaal een ‘normale’ conditie. Dit betekent dat er zeker sportieve momenten worden ingelast, die voor iedere fitte persoon doenbaar moeten zijn. We gaan enkele uren wandelen of fietsen en klimmen en dalen horen daarbij. De paden en wegen zijn over het algemeen in goede staat. Volledige dagen te voet op pad gaan in een stad of op het platteland is evident. En dus beschik je als deelnemer aan een Joker-reis minimaal over een 'normale' conditie. Even belangrijk is een goede mentale ingesteldheid. We gaan immers op verkenning in een land met andere voedingsgewoonten en mogelijk een vreemde cultuur. Met de juiste instelling verteer je beter de temperatuurschommelingen, de lange transporttijden en de vermoeidheid na geleverde inspanningen. Ook een open groepsgeest en een grote aanpassingsbereidheid worden op dit soort reizen steeds verwacht. Uiterst belangrijk is ook dat je uitgerust aan deze reis begint!
Tijdens dit gedeelte van de reis verwachten we dat je als deelnemer een ‘goede’ fysieke conditie hebt. Er kunnen stevige dagtochten en/of meerdaagse trektochten met een dagrugzak of deelbagage op het programma staan. Klimmen en dalen zijn haast zeker van de partij. Ook fietstochten en andere sportieve inspanningen zijn mogelijk. Wekelijks sport beoefenen thuis is wenselijk! Sommige ‘Expedities’ vallen onder deze categorie. Samen met de fysieke inspanning vragen de eventuele primitieve omstandigheden en onzekere weerscondities (hitte, vocht, regen, sneeuw, wind, koude...) een goede conditie.
Tijdens dit gedeelte van de reis verwachten we dat deelnemers een ‘zeer goede’ lichamelijke conditie hebben. Er kunnen meerdaagse, pittige (kampeer)trektochten op het programma staan met behoorlijk veel stapuren met deelrugzak of volledige bagage. Dit, samen met onzekere weersomstandigheden en moeilijk begaanbare paden maken dat een zeer goede conditie vereist is. Wekelijks (meermaals) sport beoefenen thuis is zéér wenselijk! Een degelijk uithoudingsvermogen, zowel mentaal als fysiek is noodzakelijk. Eerdere ervaring met meerdaagse trektochten in de bergen is wenselijk!
Een ‘uitstekende’ fysieke conditie is nodig voor slechts enkele gedeelten van sommige ‘Expedities’. Lange, meerdaagse, zéér pittige trektochten met veel stapuren óf met bagage inclusief tenten en voeding (dus meer dan 15 kg), óf op grote hoogte óf in extreme (weers)omstandigheden, maken dat je een groot uithoudingsvermogen nodig hebt, zowel fysiek als mentaal. Paden kunnen zéér steil, ruig en rotsachtig zijn. Vanzelfsprekend doe je regelmatig aan sport. Eerdere ervaring met meerdaagse trektochten in de bergen is een vereiste!
4.2 De reisbegeleider De reisbegeleider coördineert de reis in overleg met alle deelnemers en regelt de praktische zaken ter plaatse. Een gids is hij niet: voor achtergrondinformatie over de bestemming en rondleidingen laten we liever lokale gidsen aan het woord. Wél vormt de reisbegeleider een brug tussen jou, de groep en het land met zijn bevolking. De reisbegeleider bereidt de reis op voorhand intensief voor. Natuurlijk laat hij genoeg ruimte voor initiatief van de groep: zo stel je mee de picknick samen, zoek je een leuk restaurant of kan je zelf een voorstel doen voor een leuke activiteit. De reisbegeleiders zijn Nederlandstalig en volgden bij vzw Karavaan een door Toerisme Vlaanderen gecertificeerde opleiding
Aangemaakt op 29/01/2015
Pagina 14 / 15
www.joker.be
Bosnië en Herzegovina Go-26 Exploratie
van 2 jaar. De opleiding legt vooral de nadruk op enerzijds contactgericht reizen met respect voor cultuur en natuur en anderzijds zowel praktische vaardigheden als theoretische achtergronden. De reisbegeleiders worden niet alleen klaargestoomd om alles op rolletjes te laten lopen, zij zorgen er ook voor dat jij en je groep een grensverleggend en duurzaam avontuur beleven.
4.3 Respect voor mens en natuur In het kader van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en het Kind zullen Joker en Karavaan op geen enkel moment beroep doen op diensten van derden die blijk geven van financiële of seksuele uitbuiting van kinderen of volwassenen (logement, transport, maaltijden, activiteiten…). Wij vragen je om vermoedens van kindersekstoerisme te melden bij www.stopkinderprostitutie.be of via
[email protected]. De souvenirhandel is in heel wat landen een belangrijke bron van inkomsten voor de lokale bevolking. Maar er worden helaas nog steeds souvenirs gemaakt van bedreigde plant- en diersoorten. Op je hoede zijn voor verboden souvenirs wil niet zeggen dat je ateliers, souvenirwinkels en markten niet meer mag bezoeken. Je reisbegeleider informeert je hierover. We verwijzen je alvast naar de folder ‘Een zeldzaam dier is geen souvenir’ uitgegeven door Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Joker ontving in 2014 als eerste Belgische touroperator het Travelife duurzaamheidscertificaat, een internationale erkenning voor onze inspanningen om duurzaam te reizen en ondernemen. Lees meer...
4.4 Volg Joker Blijf je graag op de hoogte van alle laatste reis-nieuwtjes? Volg Joker op Facebook en Twitter. Meer reisinspiratie lees je op de Joker-Reisblog. Beelden om van weg te dromen zie je op de Joker Pinterest.
Aangemaakt op 29/01/2015
Pagina 15 / 15
www.joker.be