Tips en voedingsadviezen op reis en vakantie
1
Het eerste gedeelte van deze folder bevat een aantal tips voor op reis en tijdens uw vakantie. Deze tips zijn bedoeld voor baby’s, peuters en kleuters. Het tweede gedeelte van deze folder bevat een aantal voedingsadviezen voor op reis en vakantie. Deze adviezen zijn zowel voor ouders als voor kinderen bestemd.
TIPS Voordat u met vakantie gaat •
• • •
• •
Controleer uw legitimatiebewijzen. Is uw kind bijgeschreven in een paspoort, moet dit nog gebeuren of dient er een identiteitskaart aangevraagd te worden? Deze procedure neemt enige tijd in beslag. Informeer welke benodigde artikelen voor uw kind op het vakantieadres beschikbaar zijn. Indien u van plan bent een rugdrager te gaan gebruiken probeer deze van te voren thuis. Kies een kindvriendelijke accommodatie. Let op gevaren zoals water in de omgeving (zee, meer, rivier), steile trap, gevaarlijk balkon, drukke straat, etc. Gaat uw kind voor het eerst in een campingbed slapen, laat uw kind dan thuis vast wennen aan dit bed. Er bestaan identiteitslabels die aan de kleding van uw kind bevestigd kunnen worden. Meer informatie hierover kunt u vinden op de site: www.bureau-identificatie.nl.
Meenemen Neem alleen die dingen mee die echt noodzakelijk zijn. Kleertjes van lichte, natuurlijke, dicht geweven stoffen en liefst met lange mouwen. Zonnehoed, zonnebril met UV filter, waterschoentjes, pet, parasol, klamboe, babyfoon, zonnebrandmiddel, flesje azijn en verbandtrommel met inhoud (zie pag. 8). Koffertje met persoonlijke spullen voor uw peuter of kleuter (bijv. boekjes, spelletjes of muziek).
2
In de auto • • • • • • • • • •
Doe bij warmte slechts één raam open (anders tocht het) en rijd niet langer dan één uur (maximaal 2 uur) achter elkaar. Zorg er voor dat uw kind zich kan bewegen als u een tussenstop maakt. Zet de auto (liefst) niet in de zon. Ramen kunnen voor de zon worden afgeschermd met bijvoorbeeld theedoeken. Neem een nat washandje, tissues, keukenrol en kleine afvalzakjes mee en een fles water, fruit, biscuit of rijstwater. Laat uw kind niet te veel snoepen, daar krijgt het dorst van en de maag kan van streek raken. Neem klaargemaakte voeding mee (veel tankstations en wegrestaurants hebben een magnetron). Maak een speelgoedzak, die aan de bank bevestigd kan worden. Doe alle spullen die in de auto nodig zijn in 1 tas. Baby’s hebben extra vocht nodig bij warmte. Geef ze tussendoor afgekoeld gekookt water of mineraalwater zonder koolzuur. Leg een extra molton of handdoek op de plek waar uw kind ligt of zit.
Reisziekte • • • •
Zorg voor voldoende frisse lucht. Rijd niet te schokkend. Laat uw kind ergens op kauwen. Er zijn tabletjes tegen reisziekte te koop bij apotheek of drogist.
Verstopte oren tijdens de vliegreis • •
Geef uw baby tijdens het stijgen en het landen de borst of de fles. Laat een ouder kind op een stukje kauwgom kauwen.
3
Vakantie in de bergen Bij vakantie in de bergen op de hoogte letten: • Een kind tot 1 jaar mag tot 1000 meter hoogte. • Een kind tot 2 jaar mag tot 2000 meter hoogte. • Boven 1500 meter dient u extra drinken te geven. • Vanaf 2500 meter kan een kind hoogteziekte krijgen. Bij signalen als prikkelbaarheid, hoofdpijn, huilen en/of vermoeidheid moet u snel weer afdalen.
Op de vakantiebestemming Boots de vertrouwde omgeving van thuis zoveel mogelijk na. Probeer het dagelijkse ritme en de voedingstijden aan te houden. Gebruik alleen mineraalwater (geen kraanwater) in het buitenland. Poedermelk is overal verkrijgbaar, de smaak kan wel anders zijn. Ook potjes voeding zijn overal verkrijgbaar, ook hierbij kan de samenstelling en smaak anders zijn.
De zon • •
•
• •
• •
4
Probeer de zon tussen 11.00 uur en 16.00 uur te vermijden. Baby’s niet aan de felle zon blootstellen, leg uw kind op een zo koel mogelijke plek (bijvoorbeeld in de schaduw van een boom). Ook in de schaduw ontvangt uw kind nog 80% straling. Smeer uw kind royaal in met zonnebrandmiddel (minimaal factor 30, voor baby’s factor 40) en herhaal dit na twee uren. U kunt uw kind het best een half uur voordat het naar buiten gaat insmeren. Met name kinderen met sproeten en/of een lichte huid zijn extra gevoelig voor de schadelijke effecten van zonnestralen. Laat uw kind bij voorkeur niet bloot in de zon. Trek een katoenen T-shirtje aan en zet een katoenen zomerhoedje op (nek en schouders verbranden erg snel). Ook voetjes verbranden snel. Trek uw kind bijvoorbeeld katoenen sokjes aan. Doe de kap van de kinderwagen naar beneden en gebruik een parasol. Sommige kinderen met eczeem zijn extra gevoelig voor zonnestralen, anderen reageren juist goed op zon.
Wat te doen bij zonnebrand? Spoel de verbrande plekken enige tijd af met lauw/koud water. Leg een dikke laag yoghurt op de verbrande plekken. Smeer de verbrande plekken in met een verzachtende crème. Is de verbranding zo ernstig dat er blaren opkomen, raadpleeg dan een arts.
Warmte Zet de baby op het heetst van de dag niet buiten in de zon Baby’s en kinderen hebben extra vocht nodig bij warmte. Geef ze tussendoor gekookt water of mineraalwater zonder koolzuur. Geef liever geen zoete drankjes. Uw kind krijgt er nog meer dorst van. Leg een extra molton of handdoek in de wieg of kinderwagen. De molton neemt veel vocht op zodat uw kind minder last heeft van transpiratievocht.
Door de warmte bevangen Dit uit zich vaak in hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid en een hoogrode kleur op het gezicht. In ernstige situaties heeft het kind een zwakke en onregelmatige pols en transpireert het niet meer. Zet uw kind op een koele plaats, spoel het gezicht af met koud water en houd de polsen onder de lauw/koude kraan. Als na 10 minuten geen verbetering optreedt, waarschuw dan een arts.
Op het strand Vooral in het buitenland kunnen stranden rotsachtig zijn en kunnen er veel scherpe steentjes en schelpen liggen. Plastic schoentjes zijn dan onmisbaar. Na het zwemmen in zee moet u uw kind, indien mogelijk, afspoelen met zoet water of goed afdrogen en insmeren met een zonnebrandmiddel. De zoutkristallen maken de kans op verbranding namelijk groter. Doe uw kind bij het strand/zwembad zwembandjes om.
Kwallenbeten Kwallenbeten moet u meteen afspoelen met azijn. Neem uit voorzorg een klein flesje azijn mee naar het strand. De beten niet afspoelen met zoet water of er over wrijven in verband met de achtergebleven netelcellen.
5
Insectenbeten Probeer insectenbeten zoveel mogelijk te voorkomen door uw kind met een insectenwerende crème of lotion in te smeren. Ook kunt u een klamboe of een stuk vitrage over de kap van de wieg/kinderwagen hangen (zodanig dat uw kind er niet in verstikt kan raken, dus op “veilige” afstand voor grijpgrage handjes). Is uw kind toch gestoken, leg dan een omslag met verdunde azijn op de insectenbeet of smeer de beet in met een anti-jeuk crème, bijvoorbeeld Makaron. Bijen- of wespensteek: de steekwond goed uitzuigen en de angel zonodig met een pincet verwijderen of van onderop met de vingers eruit duwen (het gif wordt dan mee naar buiten geduwd). Daarna smeert u de plek in met een anti-jeuk crème. Gebruikt u liever natuurproducten dan kunt u uien- of peterseliesap, weegbreeblad of verse mieriksbladeren nemen. Is uw kind gestoken door een bij of wesp in de mond- of keelholte, aan de buitenkant van de hals of bij de adamsappel, dan moet u een arts waarschuwen. Laat u een ouder kind eventueel ondertussen op een ijsblokje zuigen.
6
Teken en de ziekte van lyme Teken huizen van maart tot november in bossen, duinen, struiken en hoog gras. Zij bijten zich vast in de huid van passerende mensen en dieren om zich vol te zuigen met bloed. Soms zijn teken besmet met een bacterie die de ziekte van Lyme veroorzaakt. Probeer besmetting te voorkomen door niet te dicht in de buurt van bossen te kamperen, op de paden te blijven en bedekkende kleding te dragen. Een shirt met lange mouwen en een pet kunnen een kind bescherming bieden. In een gebied met veel teken kunt u de huid van uw kind insmeren met een insectenwerend middel met maximaal 20% DEET (volwassenen kunnen middelen met maximaal 50% DEET gebruiken). Controleer uw huid, de kleding en die van uw kinderen op teken. Kijk vooral op plekken waar de huid dun of warm en vochtig is, zoals in liezen, knieholtes, oksels en op de buik. Bij kinderen worden teken vaak op het hoofd, in de hals, achter de oren en bij de haargrens gevonden. Wanneer u een teek ontdekt, is het belangrijk deze zo snel mogelijk te verwijderen. Bij verwijdering binnen 24 uur is de kans op besmetting vrijwel uitgesloten. Verwijder een teek met een pincet, waarmee de teek niet platgedrukt wordt (bijv. een epileer- of tekenpincet). Vooraf de teek niet verdoven, omdat hij anders zijn maaginhoud met bacteriën kan legen in de huid. Plaats het pincet over de teek zo dicht mogelijk op de huid. Trek de teek voorzichtig, met een licht draaiende beweging uit de huid. Druk de teek niet plat. Ontsmet het wondje met 70% alcohol, jodiumtinctuur of -zalf. Noteer de datum in uw agenda. Let in de volgende weken op de huid rondom de tekenbeetplaats. U hoeft alleen naar de huisarts wanneer er klachten komen zoals een rode, ringvormige huiduitslag rond de plaats van de beet, of een grieperig gevoel met verschijnselen als hoofdpijn, koorts en vermoeidheid.
7
Verbandtrommel De ideale kindermedicijnkast bevat: • Pijn en koorts: paracetamol zetpillen of tabletten voor kinderen • Hoest: tijmsiroop • Diarree: O.R.S voor kinderen • Jeuk door brandnetels, insecten of kwallenbeten: Xylocaïnezalf mentholpoeder - anti-jeuk crème bijv. Azaron • Doorkomen van tanden en kiezen: Chamodent • Verstopte neus of oorpijn: oor- en/of neusdruppels (evt. in overleg met de huisarts) • Ontsmetting: Betadine jodium oplossing en/of -zalf • Verbandmiddelen: steriele gaasjes - pleisters - leukoplast hydrofielwindsel • Hulpmiddelen: koortsthermometer - splinterpincet - evt. verbandschaar • De gifwijzer • Tekentang • Tabletjes tegen reisziekten • Azijn
8
VOEDINGSADVIEZEN Voor ouders en kind •
•
•
• •
•
• •
• • • •
•
Houdt het besmettingsgevaar zo klein mogelijk door goede hygiëne. Was uw handen nà gebruik van het toilet, vóór u gaat koken en vóór u gaat eten. Was keukengerei en vaatwerk af in heet sop, ook als u kampeert. Spoel het niet in een sprankelend beekje of helder meertje, waarvan het water wel eens minder schoon is dan op het eerste gezicht lijkt. Gebruik schone handdoeken en laat geen vuile thee-, hand- en vaatdoeken slingeren. Spoel ze na gebruik in een sopje en droog ze vlug, liefst in de zon. Zorg dat uw voedsel beschermd is tegen insecten. Houd medekampeerders, die buikpijn en/of diarree hebben buiten de keuken en druk ze op het hart hun handen vaak en goed te wassen, zeker na gebruik van het toilet. Niet al het water is drinkwater! Twijfelt u in het buitenland aan de kwaliteit van het drinkwater, drink dan bijvoorbeeld mineraalwater (met of zonder prik) of vruchtensap. IJsblokjes moeten uitsluitend worden gemaakt van gekookt water of mineraalwater. Eet geen onverpakt ijs, dat in een karretje langs de weg wordt verkocht; al vermeerderen bacteriën zich bij lage temperaturen niet, hun aantal is zó al groot genoeg. Verpakt ijs en schepijs uit een schone, drukbezochte winkel leveren meestal geen bezwaar op. Koop voedingsmiddelen zo kort mogelijk voor gebruik. Was groente en fruit in schoon water. Indien u hier niet zeker van bent, was het dan in gekookt water. Fruit kunt u beter schillen. Uw voeding blijft betrouwbaar als u het snel aan de kook brengt (100°C) en het een kwartiertje laat doorkoken. Eet bij warm weer of in een warm klimaat géén rauw (tartaar) of halfrauw vlees. Proef nooit rauw gehakt en zorg voor heel schone handen als u gehakt maakt. Schelpdieren (mosselen, oesters en dergelijke) kunnen eveneens besmet zijn. Het rauw consumeren ervan moet dan ook worden ontraden. 9
•
•
•
Kook, wanneer u geen koelkast hebt, op warme dagen ’s avonds de melk door (losse melk, flessenmelk uit een aangebroken fles of pak). Het is verstandig om losse melk altijd vóór het gebruik te koken. Zorg zo mogelijk voor snelle afkoeling in bijvoorbeeld een bak koud water. Bewaar etensresten koel, want bacteriën vermeerderen zich bij een lage temperatuur niet of nauwelijks. Kampeert u en heeft u geen koelkast, bewaar dan geen restjes. Een koeltas is géén koelkast en kan er beslist niet voor worden gebruikt. Neem geen vacuüm verpakt vlees of vleeswaren mee op reis. Deze verpakking verlengt de houdbaarheid niet of weinig. Ongekoeld en in een warme omgeving is deze zelfs minder lang houdbaar dan de datum op de verpakking aangeeft. Levensmiddelen in blik zijn wél houdbaar. Ziektebronnen kunnen onder meer zijn: vlees, vis, kip, melk, ijs, rauwe groenten, (ongewassen) fruit en water.
Voor het kind • •
• • • •
10
Neem voldoende voeding mee die uw kind gewend is, zoals blikken volledige zuigelingenvoeding en potjes kant en klare babyvoeding. Gebruik voor flesvoeding altijd goed drinkwater en kook dit 4 à 5 minuten. Neem eventueel een dompelaar mee. Gebruik eventueel mineraalwater zonder koolzuur. Neem bij voorkeur glazen zuigflessen, aangezien deze beter kunnen worden schoongemaakt (uitgekookt) dan plastic flessen. Bij warm weer transpireert een kind erg. Geef het tussen de maaltijden extra (gekookt) water of mineraalwater te drinken. Neem voor uw peuter/kleuter als u uit eten gaat een boekje, papier en kleurpotloden mee. Bestel voor u kleuter in plaats van een kindermenu eens een voorgerecht als hoofdgerecht. Bij acute diarree is uitdroging het belangrijkste risico. Dit geldt vooral voor kleine kinderen. De ervaring leert dat een bepaald glucose-zout preparaat, opgelost in (gekookt) water, in vele gevallen zeer werk zaam is. Dat preparaat is algemeen bekend als O.R.S. (´oral rehydra tion salts`) en is in ons land onder dezelfde naam bij de apotheek verkrijgbaar.
•
•
•
Wilt u zelf een glucose-zout-oplossing maken dan is de samenstelling als volgt: 1 liter gekookt water 1 afgestreken theelepel zout 3 afgestreken eetlepels voedingssuiker (bijvoorbeeld Dextropur, géén gewone suiker gebruiken). Het verdient aanbeveling om, vooral bij reizen in (sub)tropische gebieden, sachets O.R.S. mee te nemen (de sachets nemen niet veel plaats in). Er zijn sachets voor volwassenen en aparte sachets voor kinderen verkrijgbaar. Raadpleeg altijd een arts als er koorts of uitdrogingsverschijnselen optreden (bij kleine kinderen altijd een arts waarschuwen!).
Meer informatie • • • • •
Tijdschrift: Samen op vakantie, uitgeverij: Wereldbeeld, Amsterdam GroeneKruisDomicura kan het tijdschrift gratis aan u verstrekken. Boek: Op vakantie met baby’s, peuters en kleuters. M. van Paridon, uitgeverij Wereldbeeld, Amsterdam. Wijs op reis. Uitgave: postbus 51-lijn, Tel: 0800 - 8051 www.wijsopreis.nl www.samenopvakantie.nl Informatie over baby- en kindervoeding in het buitenland: Friso kindervoeding,tel: 0800 - 0227434 www.frisokindervoeding.nl of Nutricia tel: 0800 - 0222626 www.nutricia.nl
11
(043) 3 690 680
Jeugdgezondheidszorg
(043) 3 690 690
Algemeen telefoonnummer
(043) 8 509 300
Huishoudelijke Hulp
(043) 3 690 670
Verplegen en verzorgen (24 uur per dag)
(043) 3 690 660
Uitleen van hulpmiddelen
(043) 3 690 630
Kraamzorg (24 uur per dag)
(043) 3 690 620
Voedingsvoorlichting en dieetadvisering
(043) 3 690 610
GroenekruisService (lidmaatschap)
E-mail
[email protected]
Internet
www.groenekruisdomicura.nl
Bezoekadres
Mockstraat 1, Maastricht
Postadres
Postbus 1307, 6201 BH Maastricht
GroenekruisDomicura is in het bezit van
12
03/2010 GkDJGZ-413
het ISO HKZ kwaliteitscertificaat.
