BRIEFING Van Hoofdkwartier Aan Vuurwerk Onderzoeks team Projectnaam Vuurwerk2010
Beste teamleden, Dit vuurwerkdossier is strikt vertrouwelijk. We hebben onderzoek gedaan naar vuurwerk bij de politie, de brandweer, in het ziekenhuis en bij vuurwerkex perts. Wat ze te vertellen hebben is soms schok kend! Maar een aantal vragen blijft onbeantwoord. Daarbij hebben we jullie hulp nodig. Lees dit dossier en beant woord de vragen. Veel succes!
U ##41//#),' )''087749'4-4'56'0 #(56'-'0`
2
De teamleider
3
Opdr a
chtnr.
OPDRA
CHT
2 0 10 / 3 112 / 0 0 H ier o n 1 der s t a an d r i e an t w o or b t aak o den vind je elangrijke v i n di t d m die r ag e n . an t w o orden ossier. Het i De s jou w t e v ind en . 1• W an n e e r m ag je v u u r wer k ko p e n ? 2• W aar m a g
je v u u
r wer k
ko p e n ?
3 • Ho e oud v u u r w m o e t j e z ij n er k t e m ogen o m kopen ? 4
.ODDV/HQGHULQN]HJW 1LWUDWHQVWULMNHUVHQDQGHUHLOOHJDOHVRRUWHQ YXXUZHUNEHVFKDGLJHQMHJHKRRUYHHOVQHOOHUHQ PDNHQYHHOJURWHUHZRQGHQGDQOHJDDOYXXUZHUN .ODDV/HQGHULQN]HJW $OVMHPHWLOOHJDDOYXXUZHUNVFKDGHYHURRU]DDNWLV GLHYDDNRRNJURWHUGDQELMOHJDDOYXXUZHUN(QDQ GHUHPHQVHQKHEEHQHUYHHOPHHUODVWYDQ/RJLVFK GXVGDWZLMKHWDIVWHNHQYDQLOOHJDDOYXXUZHUNJRHG LQGHJDWHQKRXGHQ .ODDV/HQGHULQN]HJW .LQGHUHQHQWLHQHUVZRUGHQPHHVWDORSJHSDNWRPGDW ]HLOOHJDDOYXXUZHUNDIVWHNHQ0DDUYROZDVVHQHQ GLHGLWVRRUWYXXUZHUNYHUNRSHQPRHWHQRRNJHVWUDIW ZRUGHQ'DDURPJHHILNQLHWDOOHHQYRRUOLFKWLQJRYHU KRHMHPHWYXXUZHUNRPPRHWJDDQPDDU]RUJLNHU RRNYRRUGDWGHSROLWLHLOOHJDOHGHDOHUVRSSDNW
U +0&,+,*'6)1'& &'21.+6+'%10641.''46 12+..')##.87749'4-` ##41/`
5
9(5+225XXU 3/$$76'(/,&7$PVWHUGDP '$780GHFHPEHU 1$$0*(78,*(-RFKHP '(/,&79HUQLHOLQJSUXOOHQEDN
‘Ik ging vuurwerk afsteken met een paar vrienden. We wilden een beetje keten dus hadden we een vuurpijl gekocht en daar de stok van afgebroken. Toen hebben we hem afgestoken en in de prullenbak gegooid. Dat was allemaal leuk totdat we vastgepakt werden. Oh nee: politie! Balen!! We moesten mee naar het bureau. Al ons vuurwerk werd afgepakt.
9(5+225XXU 3/$$76'(/,&7'HYHQWHU '$780GHFHPEHU 1$$0*(78,*(/LHNH '(/,&77HYURHJDIVWHNHQ
‘Vorig jaar ben ik samen met mijn vriendinnetje gepakt door de politie. We hadden een dag te vroeg vuurwerk afgestoken. We stonden op het paadje naast mijn huis met rotjes. Die stak ik samen met mijn vriendin af. Toen kwamen er twee agenten op de fiets aan. Ze vroegen wat wij in onze zakken hadden. Dat was weinig want ik had alles snel in de bosjes gegooid. Maar omdat ze al hadden gezien dat we aan het afsteken waren, schreven ze toch ons adres op en onze mobiele nummers. Op nieuwjaarsdag moesten we bij Halt komen. We waren de enige meisjes. Eigenlijk wisten we best wel dat we niet mochten afsteken op die dag, want Halt was nog bij ons op school geweest.’
U 1'01%*'/87749'4- #(56#-X9+56*+,$'56 &+618'4.#56)#(T ##41/&''&*+,*'6 61%*X&'0-,+,`
6
7
3$7,(179(56/$* BBBBBBBBBBBBB ),/(E BBBBBBBBBBBBB 1$$00DULVND BBBBBBBBBBBBB 3/$$76%DDUQ
=FKF1N NN%AF< PMLLIN
ond zijn “A ls mensen gew werr k, g raak t door vuur ch t”, ge tere k men ze bij ons ko Vr ies. “Hett de e né vertel t Re aal vuurgaat vaak om illeg t sneller zaak wer k, dat veroor e wer kt né ongelukken”. Re -afdeling op de eers te hulp huis inn en van een groo t ziek vingers ak va e zi Zwolle. “Ik e branddie kapo t zijn, flink en . e og wonden of kapo tt st al heeeel Mensen zijn mee Ze vertel erg geschrok ken. nlijk eige len vaak dat he t
was . hun eigeen schuld r te lang v ur werk e t vu Het ch tbij g houden of te di vasttge niet op a n. O f ze le tten gest aa eken en dan anderen die af st u t.” hett foout gaatt he
‘Toen ik 8 jaar was ging ik sterretjes afsteken. Dat was niet gevaarlijk, zeiden ze. Buiten waaide de vlam van de kaars steeds uit, dus ik ging naar binnen. Daar had ik 20 sterretjes. Ik stak er eerst één en toen die andere twintig ook, allemaal tegelijk. Dat was ineens heel veel vuur. Ik wilde naar buiten, maar de achterdeur zat op slot. Toen moest ik naar de voordeur lopen, maar omdat het zo heet werd, kon ik de sterretjes niet goed vasthouden en vielen ze op de grond. Mijn hand verbrandde heel erg. Dat deed super veel pijn en nu is mijn hand ook heel lelijk. Sterretjes koud vuur? Echt niet!’
U 1'-#0,'10)'.7--'0 /'6j+..')##.k87749'4- 8114-1/'0`
9
LNfMHfJ
6'6$1'-8#064#(4'%*6XHKGK
'$#5''4&12#46+-'.KK'X '456'.+&X8#0*'
&'12U
0&'4<1'-8#0&'9'6.'8'46*'681.)'0
'0,',10)'4EJ` #0/#),')''087749'4--12'0T #)FMX 7749'4--12'0/#)#..''01291'05& FNENT $'4 &10&'4)GN'084+,)GE&'%'/
)'087749'4- ..''0'4-'0&'9+0-'.5+0'&'4.#0&/1 -1126 8'4-12'0T7749'4-,''4)'05#0&'45 5+..')##.T j$+,8T+0'.)+Î1(7+65.#0&X1(125%*11.k+
U ##41/<17,'.+'8'4 0##4 #.6)##00##4 &'1((+%+'48#0756+6+'`
+6)'$'746'4#.5,'&114&'21.+6+')'2#-6914&6U
7749'4-<10&'4'&'4.#0&5' )'$47+-5##09+,<+0)+511-8'4$1&'0T
'21.+6+'0''/6,'87749'4-8##-&+4'%6+0$'5.#)T
'$,'+..')##.87749'4-$+,,'` #0$'0,'564#($##4T
'-4+,)6''0241%'5g8'4$##. j''0)'5%*4'8'08'45.#)8#0,'18'464'&+0)kT
(56'-'0/#)#..''012 GE&'%'/$'48#0#(EN774 51%*6'0&5616F774Z50#%*65T
'21.+6+'$'.6,'17&'45'0567746,'0##4 #.6T ')##6$+, #.612)'524'-'0-4+,)6''09'4-12&4#%*6 j5%*110/#-'0$+,8114$''.&k1(.''412&4#%*6T '$,'5%*#&'8'4114<##-6X/1'6,'&+'<'.($'6#.'0T +'5,'0+'68114 #.61(-1/,+,,'#(524#-'00+'6 0#X)##6,179241%'5g8'4$##.0##4&'1((+%+'4 8#0756+6+'T')')'8'05-1/'0+0&',756+6+Î.' &1%7/'06#6+'j&'%1/276'48#0756+6+'k6' 56##0'0&'1((+%+'4$'2##.6,'564#(T
10
11
TIPS VOOR HET /////////// AFSTEKEN /////////////////////
DE EXPERT ///////// LOKATIEBEZOEK ANTON VAN DER HART ////////////////////
Lees de gebruiksaanwijzing Bij legaal vuurwerk zit een Nederlandse gebruiksaanwijzing. Lees die vóórdat je gaat afsteken.
Bewaar afstand Zes meter is veilig. Let op de mensen om je heen Veel vuurwerkslachtoffers zijn omstanders.
Steek geen vuurwerk uit de hand af Je raakt zelf makkelijk gewond én het is gevaarlijk voor omstanders.
160 DB
STRIJKER
140 DB
PIJNGRENS
125 DB
OPSTIJGENDE STRAALJAGER OP 100M AFSTAND
110 DB
DISCOTHEEK
100 DB
IN DE AUTO OP EEN DRUKKE SNELWEG
Gooi geen vuurwerk naar mensen of dieren
80 DB
Dat is laf én dom. Doe je dat toch, dan gaat je proces-verbaal meteen naar de officier van Justitie.
RINKELENDE TELEFOON
60 DB
NORMAAL GESPREK
Steek geen strijkers af Ze zijn niet te vertrouwen Maak weigeraars onklaar Maak restanten nat en gooi zee weg.
ONDERZOEK: GELUID DB = DECIBEL CONCLUSIE: HOUD VOLDOENDE AFSTAND
Anton van der Hart is een échte vuurwerkexpert. ‘15 jaar geleden heb ik een speciale opleiding gedaan zodat ik nu alle soorten vuurwerk mag afsteken. Er zijn maar een paar mensen in Nederland die hetzelfde mogen als ik.’ Misschien heb je wel eens vuurwerk van Anton gezien. Dat maakte hij bijvoorbeeld voor TV-programma’s De Gouden Kooi, Happy met Froger en voor de films Pluk van de Petteflet en de beide Kameleonfilms. Weet je wat ik heel belangrijk vind?’, zegt Anton, “dat je de gebruiksaanwijzing leest! Als
er geen gebruiksaanwijzing bij zit, dan heb je illegaal en slecht vuurwerk. Bij goed vuurwerk staat in de gebruiksaanwijzing wat het effect is van het vuurwerk. Zo weet je hoe ver je er vanaf moet staan. Handig toch?’
Anton heeft nog een tip: ‘Strijkers zijn écht link! Ze zijn namelijk onbetrouwbaar. En hoe ouder ze zijn, hoe onbetrouwbaarder. Dat kun je aan de buitenkant alleen niet zien.’
Een blik Bewaar vuurwerk thuis in een metalen blik. Het blijft zo droog en kan niet snel in brand vliegen.
Goede kleren Van wol of katoen; een kunststof jack of zo vliegt heel makkelijk in brand!
Draag geen kleren met een capuchon Er kan brandend vuurwerk invallen.
Anton van der Hart op de set van een film.
U 7749'4-+5.'7-/##4)''(611- 18'4.#56T29'.-'/#0+'4'0X&'0-,+,` 0*1'-#0,'18'4.#568114-1/'0`
Aansteeklont Gebruik een aansteeklont en géén open vuur. 12
Pvc-pijp Steek grote vuurpijlen af uit een pvcpijp. Sla de pijp stevig in de grond.
Fles met zand Steek kleine vuurpijlen af in een fles die half gevuld is met zand (dan blijft de fles goed staan).
CHECKLIST UITRUSTING /////// VOOR
13
OUDEJAARSAVOND /////// LOADING...
Van Onderzoeksleider Aan Alle teamleden Onderwerp Vragen onbeantwoord Beste teamleden, Jullie hebben het dossier gelezen. Het is duidelijk: er moet wat gedaan worden. Veel jongeren willen gewoon lol trappen. Logisch... Maar als anderen daar nou last van hebben of als er teveel wordt kapotgemaakt? Wat moeten we dan doen? Moeten we harder straffen? Vuurwerk verbieden? Meer voorlichting geven? Ik hoor graag van jullie. De projectleider
U 1'/1'6'09+, 87749'4-18'4.#56 ##02#--'0X8+0&,+,`
14
15
Dit boekje is gemaakt door Mediahuis. Rob Bosveld schreef de teksten, Bart van der Griendt deed de vormgeving en Viola de Bijl-Parent zocht verhalen. Alle rechten voorbehouden. © 2010 Halt Nederland / Mediahuis. Meer informatie over vuurwerk? Kijk op www.halt.nl. Kijk ook eens op de site van Consument & Veiligheid: www.veiligheid.nl.